Πάρτυ!!!

Το νέο πάρτυ των Καστελλιωτών, έρχεται!
Τετάρτη, 17 Μαρτίου, ώρα 9μμ στο μπαρ Tesera, Κολοκοτρώνη 25 (Στοά Πραξιτέλους), πίσω από την Παλιά Βουλή –άγαλμα Κολοκοτρώνη.
Προοδευτικός Σύλλογος «Τα Καστέλλια»
Αν ακόμη δεν έχετε εμπνευστεί το διήγημα σας, το πάρτυ είναι η τελευταία ευκαιρία σας. Μην ξεχνάτε ότι η προθεσμία για τον Διαγωνισμό Διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας" λήγει στις 31 Μαρτίου!

Υψήλης ποιότητας οι συμμετοχές στο διαγωνισμό!

Οι πρώτες συμμετοχές που ήρθαν για το διαγωνισμό διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας" μας δείχνουν ότι η επιτροπή θα έχει πολύ δύσκολο έργο! Κάθε κείμενο έχει το δικό του ξεχωριστό ενδιαφέρον...

Υπενθυμίζουμε ότι μπορείτε να στέλνετε τις συμμετοχές σας μέχρι τέλος Μαρτίου
στα γραφεία του Προοδευτικού Συλλόγου "Τα Καστέλλια" (Σίνα & Δαφνομήλη 1Α- Αθήνα 10680)

Η κριτική επιτροπή του Α Διαγωνισμού Διηγήματος Στέλλιος Ξεφλούδας

Ανακοινώθηκαν τα ονόματα των μελών της Κριτικής Επιτροπής που απαρτίζεται από:
-Την εκπαιδευτικό και ποιήτρια Γιώτα Διέννη
-Τον Καθηγητή και συγγραφέα Νικόλαο Μοσχολιό
-Τη δημοσιογράφο Χριστιάνα Σταματέλου
-Το δημοσιογράφο και συγγραφέα Κώστα Στοφόρο
-Το δικηγόρο και συγγραφέα Δημήτρη Χαλατσά.

Ήδη οι πρώτες συμμετοχές άρχισαν να έρχονται στα γραφεία του Προοδευτικού Συλλόγου "Τα Καστέλλια" (Σίνα & Δαφνομήλη 1Α- Αθήνα 10680)

Α Διαγωνισμός Διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας": Που θα σταλούν τα κείμενα/ Στοιχεία για τον Καστελλιώτη λογοτέχνη

Όπως ανακοινώθηκε από τον Προοδευτικό σύλλογο "Τα Καστέλλια" τα κείμενα για τον Α Διαγωνισμό Διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας" θα πρέπει να αποσταλούν μέχρι τις 31 Μαρτίου 2010 στη διεύθυνση:
Σίνα & Δαφνομήλη 1, Αθήνα 10680
Με την ένδειξη:
Προς Προοδευτικό Σύλλογο "Τα Καστέλλια" για τον Διαγωνισμό Διηγήματος.

Υπενθυμίζω τους όρους του διαγωνισμού:
O Προοδευτικός Σύλλογος «Τα Καστέλλια» προκηρύσσει τον Α’ Διαγωνισμό Διηγήματος «Στέλιος Ξεφλούδας».
Στόχοι του διαγωνισμού είναι:
-Να προβληθεί το έργο του Καστελλιώτη δημιουργού που θεωρείται ο εισηγητής του εσωτερικού μονολόγου στην Ελληνική λογοτεχνία
-Να δοθεί η δυνατότητα ανάδειξης νέων συγγραφέων μέσα από το διήγημα και το γραπτό λόγο.
Ο διαγωνισμός, απευθύνεται σε όσους μετέχουν της Ελληνικής Παιδείας και γράφουν στην ελληνική γλώσσα, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής και εθνικότητας χωρίς όριο ηλικίας. Οι υποψήφιοι μπορούν να συμμετέχουν με ένα μόνο διήγημα το οποίο να μην έχει ποτέ δημοσιευθεί. Το καθένα, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 3000 λέξεις.
Ως θέμα του Αʼ Διαγωνισμού επιλέγεται η «Επιστροφή στο χωριό»
Η ανάπτυξη του θέματος θα πρέπει να έχει τη μορφή «εσωτερικού μονολόγου»

Τα διηγήματα που θα ξεχωρίσουν, θα δημοσιευτούν σε ειδική Ανθολογία. Για την συγκεκριμένη έκδοση οι συγγραφείς παραχωρούν αυτοδίκαια στους οργανωτές τα πνευματικά τους δικαιώματα.

Σε κάθε διακριθέντα θα απονεμηθεί και ειδικό αναμνηστικό τιμητικής διάκρισης και 1 CD με το αρχείο της εφημερίδας «Καστελλιώτικα Νέα».
Επίσης:
Στον 1ο διακριθέντα θα απονεμηθεί και laptop
Στον 2ο διακριθέντα θα απονεμηθεί σειρά βιβλίων
Στον 3ο διακριθέντα θα απονεμηθεί σειρά βιβλίων
Στους επόμενους 3 διακριθέντες ειδικός έπαινος.

Και όσον αφορά στους 10 πρώτους διακριθέντες (Σ.Σ. προσοχή υπάρχει αλλαγή από την αρχική δημοείευση όπου αναφερόταν ότι θα συμπεριληφθούν στην έκδοση τα πρώτα 16 διηγήματα), τα διηγήματά τους θα συμπεριληφθούν στην Ανθολογία η οποία θα εκδοθεί. Τα διηγήματα υποβάλλονται ταχυδρομικά με την ένδειξη «Για τον Αʼ Λογοτεχνικό Διαγωνισμό». Τελευταία ημέρα κατάθεσης ορίσθηκε η 31η Μαρτίου του 2010, με αποδεικτικό στοιχείο τη σφραγίδα του Ταχυδρομείου.

Τα διηγήματα υποβάλλονται δακτυλογραφημένα σε επτά (7) αντίτυπα. Κάτω απʼ τον τίτλο του διηγήματος αναγράφεται υποχρεωτικά ψευδώνυμο του συγγραφέα. Μέσα στο φάκελο αποστολής πρέπει να υπάρχει δεύτερος κλειστός φάκελος αλληλογραφίας, που εξωτερικά θα φέρει το ψευδώνυμο. Μέσα είναι τα πραγματικά στοιχεία όπως: όνομα – επώνυμο - πατρώνυμο, έτος και τόπος γέννησης, διεύθυνση μόνιμης κατοικίας, τηλέφωνα επικοινωνίας και e-mail. Οι φάκελοι με τα πραγματικά στοιχεία θα ανοιχθούν μόνο στην περίπτωση διάκρισης του διηγήματος.

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η βράβευση θα γίνει σε ειδική πανηγυρική εκδήλωση, τον Αύγουστο του 2010 στα Καστέλλια.

Μερικά στοιχεία για τον Στέλιο Ξεφλούδα
H περίφημη φωτογραφία της γενιάς του ’30. H «ιστορική φωτογράφιση» έλαβε χώρα στο σπίτι του Γιώργου Θεοτοκά. Oρθιοι: Θανάσης Πετσάλης, Hλίας Bενέζης, Oδυσσέας Eλύτης, Γιώργος Σεφέρης, aντρέας Kαραντώνης, Στέλιος Ξεφλούδας και Γιώργος Θεοτοκάς. Kαθισμένοι: aγγελος Tερζάκης, K. Θ. Δημαράς, Γιώργος Kατσίμπαλης, Kοσμάς Πολίτης και aνδρέας Eμπειρίκος. H φωτογραφία πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Tα Nέα» (3 aπριλίου 1963) και έκτοτε έχει αναδημοσιευθεί πολλές φορές.


Η συντροφιά των "Μακεδονικών Ημερών" το 1938. Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά. Όρθιοι: Τάκης Βαρβιτριώτης, Γ. Θέμελεης, Στρ. Δούκας, Ν. Γ. Πεντζίκης, Στ. Ξεφλούδας, Αντ. Λεβής. Καθισμένοι: Γ. Θ. Βαφόπουλος, Βασ. Τατάκης, Π. Σπανδωνίδης, Αλκ. Γιαννόπουλος, Γ. Δέλιος. Από το Αρχείο του ποιητή.

Βιο-γραφικά από το ΕΚΕΒΙ (λανθασμένα αναπαράγεται η πληροφορία ότι γεννήθηκε στην Άμφισσα το 1901/2- στην πραγματικότητα γεννήθηκε στα Καστέλλια το 1899)

ΣΤΕΛΙΟΣ ΞΕΦΛΟΥΔΑΣ (1901 [1902] -1984)

Ο Στέλιος Ξεφλούδας γεννήθηκε στην Άμφισσα, πέρασε τα γυμνασιακά του χρόνια στη Θεσσαλονίκη και γράφτηκε στη Φιλολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παρακολούθησε επίσης μαθήματα στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1928) και επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, όπου δίδαξε στο Ιταλικό Γυμνάσιο και το 1941 μετατέθηκε στο Υπουργείο Παιδείας. Ιδρυτικό μέλος του περιοδικού Μακεδονικές Ημέρες και μέλος της Ομάδας των Δώδεκα. Θεωρείται ως ο εισηγητής του εσωτερικού μονολόγου στη νεοελληνική πεζογραφία. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Στέλιου Ξεφλούδα βλ. Μπερλής Άρης, «Στέλιος Ξεφλούδας», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Στ΄, σ.268-315. Αθήνα, Σοκόλης, 1993, και Σταμέλος Δημήτρης, «Ξεφλούδας Στέλιος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας10. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

• Άγρας Τέλλος, «Μια ματιά στη λογοτεχνική Θεσσαλονίκη - Πρόσωπα και κείμενα», Ελληνικά Φύλλα5, 7/1935σ.144κ.εξ.
• Βαρίκας Βάσος, «Μαρτυρία για το σήμερα. Στέλιου Ξεφλούδα: Δον Κιχώτης», Συγγραφείς και κείμεναΑ΄ (1961-1965), σ.134-136. Αθήνα, Ερμής, 1975 (πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Το Βήμα, 10/2/1963).
• Δέλφης Φοίβος, Στέλιος Ξεφλούδας· Ο συγγραφέας κ’ ο στοχαστής. Αθήνα, Το ελληνικό βιβλίο, 1978.
• Καζαντζής Τόλης, Η πεζογραφία της Θεσσαλονίκης 1912-1983, σ.175-182. Θεσσαλονίκη, Βάνιας, 1991.
• Κόρφης Τάσος, «Δυο μικρά κείμενα για το Στέλιο Ξεφλούδα και τον Ασημάκη Πανσέληνο», Πόρφυρας33 (Κέρκυρα), 2/1986, σ.153-155.
• Κόρφης Τάσος, «Ο άνθρωπος και ο πόλεμος χωρίς μύθο», Τομές36, 5/1978, σ.51-52 (τώρα και στον τόμο Ματιές στη λογοτεχνία του μεσοπολέμου· Δοκίμια, σ.179-181. Αθήνα, Πρόσπερος, 1991).
• Μπακόλας Νίκος, «Πεζογράφοι της Θεσσαλονίκης», Διαβάζω128, 9/10/1985, σ.30-35.
• Μπερλής Άρης, «Στέλιος Ξεφλούδας», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Στ΄, σ.268-315. Αθήνα, Σοκόλης, 1993.
• Νικολαρεΐζης Δ., «Το μυθιστόρημα των νέων και η παράδοση του εσωτερισμού», Νεοελληνικά Γράμματα7, 14/5/1938 (και στο Νικολαρεΐζης Δ., Δοκίμια Κριτικής, σ.183-208. Αθήνα, Φέξης, 1962).
• Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., «Στέλιος Ξεφλούδας», Τα πρόσωπα και τα κείμεναΒ΄ · Ανήσυχα χρόνια, σ.212-217. Αθήνα, Οι εκδόσεις των φίλων, 1980 (β΄ έκδοση).
• Παπαστάμος Γιώργος, Στέλιος Ξεφλούδας · Η εσωτερική περιπέτεια του ανθρώπου και η συνομιλία του με τον εαυτό του. Αθήνα, 1979.
• Σαμουήλ Αλεξάνδρα, «Σεφέρης, Ξεφλούδας, Θεοτοκάς», Ο βυθός στον καθρέφτη· Ο Andre Gide και η ημερολογιακή μυθοπλασία στην Ελλάδα, σ.240-284. Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1998.
• Σαχίνης Απόστολος, «Στέλιου Ξεφλούδα: Κύκλος – 1944», Η πεζογραφία της κατοχής, σ.129-134. Αθήνα, Ίκαρος, 1948.
• Σαχίνης Απόστολος, Αναζητήσεις της μεσοπολεμικής λογοτεχνίας, σ.133-135. Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινίδη, 1978.
• Σαχίνης Απόστολος, Μεσοπολεμικοί και μεταπολεμικοί πεζογράφοι, σ.81-87. Αθήνα, Εστία, 1984 (β΄ έκδοση).
• Σταμέλος Δημήτρης, «Ξεφλούδας Στέλιος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας10. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• Στεργιόπουλος Κώστας, «Η πεζογραφία του Στέλιου Ξεφλούδα και ο εσωτερικός μονόλογος», Εποχές43, σ.427κ.εξ.
• Χάρης Πέτρος, Σαράντα χρόνια κριτικής πεζού λόγουΑ΄, σ.64-65, 97-99, 135-136, 197-198. Αθήνα, Ε.Λ.Ι.Α., 1981.
• Χάρης Πέτρος, Σαράντα χρόνια κριτικής πεζού λόγουΒ΄, σ.344-347. Αθήνα, Ε.Λ.Ι.Α., 1981.
• Χατζίνης Γιάννης, «Στέλιος Ξεφλούδας: Άνθρωποι του μύθου, τετράδια από τον πόλεμο της Αλβανίας», Νέα Εστία41, ετ.ΚΑ΄, 15/1/1947, αρ.469, σ.124-125.
• Χατζίνης Γιάννης, «Στέλιου Ξεφλούδα: Εσύ, ο κύριος Χ. κ’ ένας μικρός πρίγκηπας», Νέα Εστία69, ετ.ΛΕ΄, 1η/3/1961, αρ.808, σ.343-344.
• Χατζίνης Γιάννης, «Στέλιου Ξεφλούδα: Ο δικτάτορας», Νέα Εστία77, ετ.ΛΘ΄, 15/4/1965, αρ.907, σ.559.
• Vitti Mario, Η γενιά του Τριάντα · Ιδεολογία και μορφή, σ.272-282. Αθήνα, Ερμής, 1984.

Εργογραφία
πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)
Ι.Πεζογραφία
• Τα τετράδια του Πάυλου Φωτεινού. Θεσσαλονίκη, τυπ. Ανατολή, 1930.
• Εσωτερική συμφωνία. Θεσσαλονίκη, 1932.
• Εύα. Θεσσαλονίκη, 1934.
• Στο φως του λευκού αγγέλου. Αθήνα, Κασταλία, 1936.
• Κύκλος. Αθήνα, Αετός, 1944.
• Άνθρωποι του μύθου· Τετράδια από τον πόλεμο της Αλβανίας· Σχέδια Α.Αστεριάδη. Αθήνα, Μ.Σαλίβερος, 1946.
• Οδυσσέας χωρίς Ιθάκη. Αθήνα, Δίφρος, 1957.
• Εσύ, ο κύριος Χ κι ένας μικρός πρίγκηπας · Μυθιστόρημα. Αθήνα, 1960.
• Δον Κιχώτης. Αθήνα, Φέξης, 1962.
• Ο δικτάτορας · Μυθιστόρημα. Αθήνα, Οι εκδόσεις των φίλων, 1964.
• Οδυσσέας. Αθήνα, Οδυσσέας, 1974.
• Ο Δον Κιχώτης στον παράδεισο·Μυθιστόρημα. Αθήνα, Δίφρος, 1975.
• Ο άνθρωπος και ο πόλεμος χωρίς μύθο. Αθήνα, δίφρος, 1977.
• Μέρες μέσα στο σκοτάδι (Σημειώσεις του Πέτρου Καλόφωνου). Αθήνα, Φιλιππότης, 1981.
• Εσωτερική βιογραφία. Αθήνα, Φιλιππότης, 1983.
ΙΙ.Μελέτες
• Το σύγχρονο μυθιστόρημα· Δοκίμιο. Αθήνα, Ίκαρος, 1955.
• Le Roman Neohellenique. 1953.


Χειρόγραφο του Στέλιου Ξεφλούδα

Α Διαγωνισμός Διηγήματος "Στέλιος Ξεφλούδας"

O Προοδευτικός Σύλλογος «Τα Καστέλλια» προκηρύσσει τον Α’ Διαγωνισμό Διηγήματος «Στέλιος Ξεφλούδας».
Στόχοι του διαγωνισμού είναι:
-Να προβληθεί το έργο του Καστελλιώτη δημιουργούς που θεωρείται ο εισηγητής του εσωτερικού μονολόγου στην Ελληνική λογοτεχνία
-Να δοθεί η δυνατότητα ανάδειξης νέων συγγραφέων μέσα από το διήγημα και το γραπτό λόγο.

Ο διαγωνισμός, απευθύνεται σε όσους μετέχουν της Ελληνικής Παιδείας και γράφουν στην ελληνική γλώσσα, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής και εθνικότητας χωρίς όριο ηλικίας. Οι υποψήφιοι μπορούν να συμμετέχουν με ένα μόνο διήγημα το οποίο να μην έχει ποτέ δημοσιευθεί. Το καθένα, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 3000 λέξεις.
Ως θέμα του Α’ Διαγωνισμού επιλέγεται η «Επιστροφή στο χωριό»
Η ανάπτυξη του θέματος θα πρέπει να έχει τη μορφή «εσωτερικού μονολόγου»

Τα διηγήματα που θα ξεχωρίσουν, θα δημοσιευτούν σε ειδική Ανθολογία. Για την συγκεκριμένη έκδοση οι συγγραφείς παραχωρούν αυτοδίκαια στους οργανωτές τα πνευματικά τους δικαιώματα.

Σε κάθε διακριθέντα θα απονεμηθεί και ειδικό αναμνηστικό τιμητικής διάκρισης και 1 CD με το αρχείο της εφημερίδας «Καστελλιώτικα Νέα».
Επίσης:
Στον 1ο διακριθέντα θα απονεμηθεί και laptop
Στον 2ο διακριθέντα θα απονεμηθεί σειρά βιβλίων
Στον 3ο διακριθέντα θα απονεμηθεί σειρά βιβλίων
Στους επόμενους 3 διακριθέντες ειδικός έπαινος.

Και όσον αφορά στους 16 πρώτους διακριθέντες, τα διηγήματά τους θα συμπεριληφθούν στην Ανθολογία η οποία θα εκδοθεί. Τα διηγήματα υποβάλλονται ταχυδρομικά με την ένδειξη «Για τον Α’ Λογοτεχνικό Διαγωνισμό». Τελευταία ημέρα κατάθεσης ορίσθηκε η 31η Μαρτίου του 2010, με αποδεικτικό στοιχείο τη σφραγίδα του Ταχυδρομείου.

Τα διηγήματα υποβάλλονται δακτυλογραφημένα σε επτά (7) αντίτυπα. Κάτω απ’ τον τίτλο του διηγήματος αναγράφεται υποχρεωτικά ψευδώνυμο του συγγραφέα. Μέσα στο φάκελο αποστολής πρέπει να υπάρχει δεύτερος κλειστός φάκελος αλληλογραφίας, που εξωτερικά θα φέρει το ψευδώνυμο. Μέσα είναι τα πραγματικά στοιχεία όπως: όνομα – επώνυμο - πατρώνυμο, έτος και τόπος γέννησης, διεύθυνση μόνιμης κατοικίας, τηλέφωνα επικοινωνίας και e-mail. Οι φάκελοι με τα πραγματικά στοιχεία θα ανοιχθούν μόνο στην περίπτωση διάκρισης του διηγήματος.

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων και η βράβευση θα γίνει σε ειδική πανηγυρική εκδήλωση, τον Αύγουστο του 2010 στα Καστέλλια

Σε λίγες μέρες θα ανακοινωθούν τα ονόματα των μελών της κριτικής επιτροπής και η διεύθυνση αποστολής των κειμένων

Ένας καλοκαιρινός έρωτας

Το πλοίο είχε καθυστέρηση. Τι το παράξενο θα μου πείτε… Να όμως που καμιά φορά τα προβλήματα της ελληνικής ναυσιπλοίας, ιδίως κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, μπορεί να οδηγήσουν σε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καταστάσεις.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Βρίσκομαι στον Πειραιά, απολύτως εκνευρισμένος και αδημονών, πίνοντας τον άθλιο καφέ του οχηματαγωγού Ι…, που ταξίδευε τότε στα Δωδεκάνησα, και καπνίζοντας το ένα τσιγάρο πίσω από το άλλο.
Θα έπρεπε να έχουμε ξεκινήσει το μεσημέρι και ήταν ήδη απόγευμα. Και μάλιστα όχι απλώς ζεστό, αλλά καυτό. Οι επιβάτες ήταν σίγουρα υπεράριθμοι και με δυσκολία είχα βρει μια συμπαθητική γωνία, όπου είχα απλώσει και το σλίπινγκ μπαγκ μου. Προσπαθούσα να συγκεντρωθώ στην ανάγνωση του βιβλίου μου, να βυθιστώ στην ιστορία και να ξεχάσω που βρισκόμουν.
Στην πραγματικότητα ο εκνευρισμός μου, παρά την καθυστέρηση, δεν ήταν απολύτως δικαιολογημένος. Μπροστά μου απλωνόταν ένας μήνας διακοπών, η αγαπημένη μου με περίμενε με ανοικτές τις αγκάλες και το νησί ήταν απολύτως της επιλογής μου.
Εκεί είχα περάσει μια μάλλον συναρπαστική στρατιωτική θητεία, είχα δημιουργήσει φιλίες που άντεξαν στο χρόνο και πριν από ένα χρόνο ακριβώς είχα αγοράσει ένα μικρό σπιτάκι κοντά στη θάλασσα. Ένα σπιτάκι που πάντοτε με γοήτευε. Ήταν κάτι σαν πραγματοποιημένο όνειρο…
Προς τι λοιπόν η κακοκεφιά; Δεν είχα βλέπετε ακόμη τότε διαβάσει βιβλία που μας αποτρέπουν από την ενασχόληση με μικροπράγματα, δεν είχα γνωρίσει αρκετούς ψυχολόγους και δεν είχα γράψει ακόμη άρθρα του στυλ "τα εννιά συστατικά της ευτυχίας" ή "το δικαίωμα στη βραδύτητα". Έτσι αφηνόμουν στα ανεξήγητα νεύρα μου και στην πικρή γεύση των τσιγάρων…
Που και που χαλάρωνα είναι η αλήθεια. Πότε ήταν το πρόσωπο της αγαπημένης μου που ερχόταν παρηγορητικά, τα τελευταία γλυκά της λόγια στο τηλέφωνο, ο τρόπος που είπε "μου λείπεις"… Πότε ο άσπρος ανεμόμυλος στη θάλασσα, στο τέλος της παραλίας που απλωνόταν μπροστά στο σπίτι… Πότε εικόνες από ανοιξιάτικους περιπάτους στο νησί με τις μαργαρίτες κίτρινο χαλί, να βυθίζονται σχεδόν στο γαλάζιο…
Εκείνες οι τρελές μας νύχτες… Όπως τότε που ξυπνήσαμε και βρισκόμασταν στις ξαπλώστρες της πιο πολυσύχναστης παραλίας και ο κόσμος γύρω ήδη έκανε το πρωινό του μπάνιο… Ή όταν ανάβαμε όλα τα κεριά και τα καντήλια στο μικρό ξωκλήσι στη σπηλιά, χωρίς ίχνος θρησκευτικού δέους… Κι όλα εκείνα τα φιλιά και τ' αγκαλιάσματα χωρίς αύριο και οι μισοτελειωμένες ιστορίες που πάντα θα αναρωτιόμαστε για την έκβαση που θα μπορούσαν να είχαν αν…
Ονειροπολούσα. Έτσι συχνά ξεφεύγω. Αλλά κι έτσι καταφέρνω να κοιμηθώ τα βράδια όταν ο ύπνος γίνεται ένας δύσκολος επισκέπτης. Με αυτόν τον τρόπο κύλησε κι ο χρόνος στο καράβι. Όταν κοίταξα και πάλι γύρω μου, τα κτίρια του Πειραιά είχαν αρχίσει να κουνιούνται. Κι αφού δεν βρισκόμουν στη ζώνη του λυκόφωτος, ήταν μάλλον σίγουρο σημάδι ότι το πλοίο είχε πλέον ξεκινήσει!

Το πλοίο φεύγει/ ο άντρας με τις χίλιες γυναίκες έρχεται!

Να ξεκαθαρίσω πως, όπως κι ο γνωστός Γαλάτης ήρωας, δεν είχα κανένα πρόβλημα με τους ξένους: Όμως αυτοί οι ξένοι δεν ήταν από εδώ! Όλες οι φυλές του Ισραήλ είχαν συγκεντρωθεί στο κατάστρωμα.
Επικεφαλής μάλλον μαυριδεροί και μυώδεις συμπατριώτες μας, που κατευθύνονταν πρωτίστως προς Ρόδο και δευτερευόντως προς Κω, με αποκλειστικό στόχο το ξελόγιασμα αλλοδαπών καλλονών του Βορρά. Έχοντας "στήσει αυτί" είχα παρακολουθήσει την συνομιλία δυο εξ αυτών, ενός ευτραφούς πλην ευσταλούς 35αρη και ενός νεαρού, που τολμώ να πω -αν και γενικώς δεν πιστεύω σε τέτοιου είδους αξιολογήσεις- πως ο δείκτης νοημοσύνης του δεν θα μπορούσε να μας κάνει υπερήφανους ως Έθνος. Πάντως γνώριζε πως η Ρόδος είναι νησί.
Ο ευτραφής απεδείχθη και ο πλέον έμπειρος ως προς τον ερωτικό χάρτη της πρωτεύουσας του νησιωτικού συμπλέγματος, αλλά και ως προς τις προτιμήσεις των σκανδιναβών γυναικών. Άλλωστε σύμφωνα με δηλώσεις του προς το νεώτερο που τον κοιτούσε με ανοικτό το στόμα, είχε "συνευρεθεί ερωτικώς" (δεν το είπε ακριβώς έτσι!) με αριθμό βορείων γυναικών, που άγγιζε τις δέκα εκατοντάδες.
Ομολογώ πως έμεινα κι εγώ με ανοικτό το στόμα. Αισθανόμουν δέος μπροστά στο απίστευτο ρεκόρ. Και κυρίως ένιωθα απολύτως μειονεκτικά. Συνέβαινε κάτι φοβερό. Καθώς παρατηρούσα τον "Έλληνα Επιβήτορα", αναζητώντας πάνω του ψεγάδια και ανακαλύπτοντας ουκ ολίγα, αντί να τον κοιτάξω αφ υψηλού, γινόμουν σιγά- σιγά ένα μυρμήγκι μπροστά του.
Όσο κι αν σκεφτόμουν πως σημασία δεν έχει η ποσότητα, αλλά η ποιότητα των σχέσεων. Όσο κι αν έλεγα μέσα μου πως αν του έλεγα το όνομα Προυστ, θα πίστευε ότι τον βρίζω. Όσο κι αν τον κατηγορούσα -πάλι μέσα μου- πως μεταχειρίζεται τις γυναίκες σαν σκεύος ηδονής, πως αν τον έβλεπε η Σιμόν ντε Μποβουάρ θα ανατρίχιαζε (ή μήπως- θεέ μου- θα της άρεσε;). Για να μη σας κουράζω, όσα επιχειρήματα κι αν επιστράτευα, ο αριθμός "1000", αναβόσβηνε ως φωτεινή ταμπέλα μέσα στο τρικυμισμένο μου μυαλό. Μήπως ζήλευα;
Φαίνεται πως κοιτούσα τόσο έντονα προς το μέρος τους, που το παρατήρησαν κι αυτοί. Ο 35αρης, γύρισε και με κοίταξε με ένα καθόλου φιλικό βλέμμα, κι εγώ με τη σειρά μου, στράφηκα προς τη θάλασσα. Συνέχιζα όμως ν' ακούω…

"Μην ανησυχείς καθόλου", έλεγε στο νεαρό. "Θα συνευρεθείς σίγουρα ερωτικά στη Ρόδο"(όπως καταλαβαίνετε, δεν το είπε ακριβώς έτσι). Κι εγώ έκανα διαιρέσεις: Αν η ερωτική του ζωή άρχισε στα 15 και τώρα ήταν 35, τότε 1000 δια 20= 50 γυναίκες το χρόνο!
"Κάνουν σα λυσσασμένες", συνέχισε. "Δεν έχεις ακούσει για εκείνη τη Σουηδέζα που όταν της είπαν πως δεν θα φύγει το πλοίο από τον Πειραιά για τη Ρόδο, βούτηξε στη θάλασσα να παει κολυμπώντας;"
Οι παλιές καλές εποχές… Βλέπετε εκείνο τον καιρό το AIDS δεν είχε μπει ακόμη στην ημερήσια διάταξη της ζωής μας…
Τέλος πάντων. Τότε δεν μπορούσαν να μας απασχολούν τέτοιες σκέψεις, ούτε μπορούσαμε να φαντασθούμε τι θα γίνει. Αν δεν κάνω λάθος, ήταν το τελευταίο καλοκαίρι της αθωότητας.
Δεν μπορούσα λοιπόν να φανταστώ το μακρινό μέλλον, αλλά ούτε τι μου επεφύλασσε η επόμενη στιγμή ή μάλλον οι επόμενες ώρες. Θα είχα την τύχη να δω εν δράσει τον "Έλληνα Επιβήτορα", αλλά να πάρω και εν μέρει την εκδίκηση μου. Ας μην προτρέχουμε όμως…

Το «θήραμα» στο δόκανο;

Το "θήραμα" φάνηκε στο κατάστρωμα. Μια γοητευτική βόρεια γύρω στα σαράντα, που κρατούσε από το χέρι ένα κοριτσάκι νηπιακής ηλικίας. Ήταν μόνες τους. Ο 35αρης οσμίστηκε τον αέρα σαν κυνηγόσκυλο και την κάρφωσε με ένα εύγλωττο βλέμμα, που εκείνη δεν κατάλαβε καθότι έψαχνε απεγνωσμένα να βρει μια γωνιά για να καθίσει και να ακουμπήσει το -προφανώς βαρύ- σακίδιο της.
Ιπποτικός και φιλόξενος ως γνήσιος εκπρόσωπος της φυλής μας, ο "φίλος" μας σηκώθηκε, αφού πρώτα κάτι ψιθύρισε στο νεαρό συνοδό του, την πλησίασε και της έδειξε με νοήματα το παγκάκι στο οποίο προηγουμένως είχε απλωθεί εμποδίζοντας την προσέγγιση άλλων επιβατών. Αυτή του χαμογέλασε με ευγνωμοσύνη και τον ακολούθησε.
Να λοιπόν που θα είχα την τύχη να δω εν δράσει τον Έλληνα εραστή και ίσως να διδαχθώ πολλά. Παρά το γεγονός, ότι κατ' αυτόν τον τρόπο η μόρφωση μου θα βάθαινε και οι ορίζοντες μου θα πλάταιναν, ομολογώ πως δεν ένιωθα και ιδιαιτέρως ευτυχής. Η όμορφη σαραντάρα -αν μου επιτρέπεται η ρατσιστικής χροιάς επισήμανση- θα ταίριαζε περισσότερο σε κάποιον σαν εμένα: Έμοιαζε βλέπετε κάπως διανοούμενη. Θα μπορούσαμε να είμαστε μια ευχάριστη παρέα, ίσως να φλερτάραμε και λιγάκι… Άλλωστε υπήρχε λίγος χώρος δίπλα μου κι αν δεν παρενέβαινε τόσο δυναμικά ο 35αρης, προφανώς θα καθόμασταν εμείς πλάι- πλάι.
Σύντομα ωστόσο κατανόησα πως το μάθημα ερωτικής προσέγγισης δεν απευθυνόταν σε μένα. Ο "άντρας με τις χίλιες γυναίκες" δεν σκόπευε να τις αυξήσει κατά μία με τη συγκεκριμένη βόρεια. Την προόριζε για τον άβγαλτο συνοδό του. Αν και τότε δεν είχε βγει ακόμη το σουξέ "μια σαραντάρα= δύο εικοσάρες", η αντρική μυθολογία ήθελε την γυναίκα αυτής της ηλικίας ως την καλύτερη δασκάλα περί τα ερωτικά. Αρκετές κινηματογραφικές επιτυχίες, όπως η "σαραντάρα και ο πρωτάρης" υπεράσπιζαν αποτελεσματικά αυτή την άποψη.
Επιπλέον η γυναίκα αυτή είχε μαζί της κι ένα παιδί, ενώ ο πατέρας απουσίαζε. Δεδομένης της συγκυρίας, θα μπορούσε κανείς ευλόγως να υποθέσει πως ήταν ένα είδος "ζωντοχήρας". Αν προσθέσουμε και το γεγονός πως -και λόγω της κοινωνικής πρόνοιας για τις ανύπαντρες μητέρες στις σκανδιναβικές χώρες- οι γυναίκες που μεγάλωναν τα παιδιά τους μόνες τους ήταν ευάριθμες, τότε ήταν σοβαρές οι πιθανότητες να είναι μόνη και άρα να ζητά τον φιλόξενο ώμο ενός πραγματικού άντρα για να ακουμπήσει. Και φυσικά η πείρα μιας χωρισμένης για έναν άβγαλτο νεαρό ήταν σημαντικότατο προσόν για τη σωστή εκπαίδευση του.

Αρκετά χρόνια αργότερα, κάνοντας μια έρευνα γύρω από τις αντρικές φαντασιώσεις θα πρόσθετα κι έναν ακόμη λόγο: Όπως μου είπε ο ψυχολόγος με τον οποίο είχαμε συνεργαστεί, μια γυναίκα που βρίσκεται περίπου στην ηλικία της μητέρας μας, μπαίνει στις φαντασιώσεις μας ως εκδήλωση του οιδιπόδειου συμπλέγματος. Επειδή η μαμά είναι ταμπού μεταθέτουμε σε ένα πρόσωπο που έχει κατά κάποιον τρόπο τα χαρακτηριστικά της τα ερωτικά μας ενδιαφέροντα…

Τέλος πάντων, σας ζάλισα! Καθώς διάφορες μαύρες σκέψεις περνούσαν από το μυαλό μου, έχασα προφανώς κάποιες φάσεις. Διότι όταν έστρεψα το βλέμμα μου για αν παρακολουθήσω τη συνέχεια, ο 35άρης έλειπε. Ο νεαρός, αμήχανος, καθόταν δίπλα στη γυναίκα που δεν έμοιαζε να του δίνει καμία σημασία και ασχολιόταν αποκλειστικά με το κοριτσάκι, που έπαιζε κρατώντας στα χέρια του έναν Μίκυ και μια Μίνι.

Η περιγραφή του αγώνα / αν η Εμμανουέλα ήταν άντρας!

Εκείνη τη στιγμή ήρθε και η έκπληξη. Ποιος νομίζετε ότι ήρθε να καθίσει δίπλα μου; Ακριβώς αυτός που φαντάζεστε! Ο Μιχάλης -όπως μου συστήθηκε- που αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στο νεαρό, ήρθε να τον παρακολουθήσει από τη στρατηγική μου θέση. Ήμασταν σαν παλιόφιλοι που παρακολουθούσαν ματς στην τηλεόραση. Μας έλειπαν μόνο οι πίτσες και οι μπύρες. Όσο για τον ρόλο του σπίκερ τον ανέλαβε ο Μιχάλης.
Πρώτα μου "έδωσε" τις συνθέσεις των δυο ομάδων. Από τη μια ο νεαρός Αργύρης, που κατέβαινε στο γήπεδο με μοναδικό εφόδιο τα είκοσι του χρόνια. Από την άλλη η Δανέζα Κάρεν με τη γοητεία, την πείρα της και ισχυρή άμυνα από το κοριτσάκι της.
Κατόπιν προχώρησε στην περιγραφή του αγώνα που φαινόταν αν οδηγείται σε τραγωδία για τα ελληνικά χρώματα… Περιγράφοντας μου έδινε στοιχεία για τον εαυτό του και τις ερωτικές επιτυχίες του, χωρίς να χάνει από τα μάτια του το νεαρό Αργύρη και ως έμπειρος σπορτ κάστερ, ως νέος Διακογιάννης, επεσήμαινε με οξυδέρκεια τις λανθασμένες ενέργειες του προστατευόμενού του.
Ο Μιχάλης εργαζόταν ως νοσηλευτής σε μεγάλο νοσοκομείο των Αθηνών, ήταν ανύπαντρος και κάθε καλοκαίρι μοίραζε την άδεια του μεταξύ Κω και Ρόδου, ανάλογα με τι του προέκυπτε. Με κοίταξε κουνώντας λυπημένα το κεφάλι του, όταν του είπα ότι πάω να συναντήσω την αγαπημένη μου, με την οποία μετρούσαμε ήδη αρκετά χρόνια δεσμού. Στα μάτια του ήμουνα ένας κατάδικος που εξέτιε την ποινή του, χωρίς μάλιστα να το γνωρίζει! Ένιωθα πραγματικό σκουπίδι κάτω από το θριαμβευτικό βλέμμα του και τις ζουμερές αφηγήσεις του, που θα ζήλευαν ακόμη και οι σεναριογράφοι τολμηρών ερωτικών κινηματογραφικών έργων. Αν η Εμμανουέλλα ήταν άντρας, θα ήταν σίγουρα ο Μιχάλης.
Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση μου βρίσκονταν στον πάτο. Προσπαθούσα κοκκινίζοντας να του μιλήσω για "βάθος σχέσεων", για "πραγματικό έρωτα" κι αυτός ανέτρεπε τα πάντα με μια ακόμη ιστορία για τη δίμετρη Μάϊρα, για τη Γεωργία από τα Τρίκαλα που ήταν ζευγάρι με μια Σενεγαλέζα και τις πήρε και τις δύο κατ' εξακολούθησιν, για τη Φρόσω που του εξασφάλισε δωρεάν διακοπές στο "Ρόδος Παλάς", για την Άνικα τη Νορβηγίδα που παράτησε για το χατίρι του σύξυλο τον άντρα της …

Το βασανιστήριό μου τελείωσε όταν αποφάσισε πως έπρεπε να πάρει την κατάσταση της Κάρεν στα χέρια του. "Ο μικρός δεν τραβάει", δήλωσε, και σηκώθηκε προκειμένου να επιστρέψει στη θέση του και να συνεχίσει τα ιδιαίτερα μαθήματα. Το μυαλό μου σκοτείνιαζε από την προοπτική της ερωτικής συνεύρεσης Μιχάλη - Κάρεν επί του οχηματαγωγού Ι… Μήπως θα ζητούσε και τη βοήθεια μου, να αναλάβω μπέιμπι σίτερ της κόρης όσο αυτός θα αποκάλυπτε τα μυστικά του ελληνικού ανδρισμού στη γοητευτική δανέζα μητέρα;
Προσπάθησα να τους αγνοήσω και να συγκεντρωθώ και πάλι στο βιβλίο μου, όμως κάθε τόσο έριχνα κλεφτές ματιές. Διάβαζα ξανά και ξανά την ίδια σελίδα σα να έγραφε κινέζικα ο συγγραφέας. Προφανώς έφταιγε ο τη θάλασσα. Οι δείκτες του ρολογιού ξαφνικά είχαν σκαλώσει…

Μην τα βάζεις με τσατισμένο διανοούμενο!

Ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται. Κι εγώ, σφόδρα ζηλόφθονος, είχα ξαφνικά τη φαεινή ιδέα, που την ονόμασα διαίσθηση: Κι αν ο Μιχάλης προκαλούσε απέχθεια στην Κάρεν; Κι αν γινόταν πιεστικός; Κι αν αυτή προσέτρεχε στην προστασία μου για να γλιτώσει;
Βλέπετε μου φάνηκε πως διέκρινα κάποιον εκνευρισμό στη στάση της. Και όχι μόνον αυτό. Θα ορκιζόμουνα πως μου έριχνε κλεφτές ματιές απελπισίας! Μήπως όμως μετέτρεπα την επιθυμία μου σε πραγματικότητα; Μήπως η διαίσθηση μου δεν ήταν τίποτε άλλο από μια φούσκα;
Τι είχα να αντιπαραθέσω εγώ απέναντι στις κατακτήσεις του Μιχάλη; Ούτε στιβαρά μπράτσα διέθετα, ούτε τριχωτό στήθος. Η μορφή μου απείχε παρασάγγες από αυτή του Λατίνου εραστή…
Απελπισμένος σαν τον Οδυσσέα στο κατάρτι, προσπαθούσα να μιλήσω στον εαυτό μου με τη φωνή της λογικής: Τι δουλειά είχα εγώ με τους έρωτες ενός "καμακιού" με μια ώριμη βορειοευρωπαία; Γιατί να ζηλεύω τις εφήμερες κι επιφανειακές σχέσεις ενός νοσηλευτή; Είχα μια καλή σχέση, ήμουνα ερωτευμένος, οι διακοπές των ονείρων μου μόλις ξεκινούσαν. Και στο κάτω- κάτω ποτέ δεν με συγκινούσαν οι ξανθές…
Το φως της λογικής, όπως γνωρίζετε, έχει την ιδιότητα να εξαφανίζει τα σκοτάδια του νου. Άρχισα να συνέρχομαι, να γίνομαι και πάλι ο εαυτός μου, όταν ακούστηκε από τα μεγάφωνα η φωνή της μοίρας:
"Πληροφορούμε όσους εκ των κυρίων επιβατών επιθυμούν να δειπνήσουν ότι η τραπεζαρία θα παραμείνει ανοικτή από τις 19:30 έως τις 21:30…"
Δεν πεινούσα καθόλου. Είχα άλλωστε φροντίσει να φτιάξω δυο- τρία σάντουιτς για το ταξίδι. Το φαγητό στο καράβι δεν ήταν καθόλου του γούστου μου. Όπως κατάλαβα δεν συνέβαινε το ίδιο με τον Μιχάλη και τον Αργύρη.
Μετά την αναγγελία ο νεαρός μαθητής ενεφανίσθη ενώπιον του δασκάλου και προφανώς τον παρακίνησε να μεταφερθούν στην τραπεζαρία. Κατόπιν και οι δυο μαζί προσπάθησαν να πείσουν την Κάρεν να τους ακολουθήσει. Απέτυχαν.
Στο ερώτημα περί του πλέον ισχυρού ενστίκτου, οι δυο ήρωες μας απάντησαν θετικά υπέρ αυτού της επιβίωσης έναντι εκείνου της αναπαραγωγής. Μεταφράζοντας τη ρήση ο έρωτας περνά από το στομάχι, θεώρησαν πως χορτάτοι θα βελτίωναν τις επιδόσεις τους και στον ερωτικό τομέα. Η πολύωρη πολιορκία θα απέδιδε τους καρπούς της.
Ο Μιχάλης ήρθε και σε μένα και με προσκάλεσε για καμιά μπύρα στην τραπεζαρία, αλλά αρνήθηκα ευγενικά. Υποκρινόμουνα φυσικά και λύσσαγα που αυτός έδειχνε απέναντι μου ένα είδος ανωτερότητας. Εγώ δεν θα είχα ούτε κατά διάνοια τη λεπτότητα να τον καλέσω για "καμιά μπύρα"… Αντιθέτως, στο υπολογιστικό, διανοούμενο κρανίο μου, ετοίμαζα σατανικά σχέδια για να καταστρέψω τα δικά του.

Ημερολόγιο καταστρώματος

Ο κόσμος αραίωσε αισθητά στο κατάστρωμα. Κάτι η τραπεζαρία, κάτι η δροσιά της νύχτας και η αναζήτηση κάποιας γωνιάς για ύπνο στο εσωτερικό του πλοίου, απομείναμε λίγοι οι πιστοί του θαλασσινού αέρα.
Τώρα ανάμεσα σε μένα και την Κάρεν, μεσολαβούσε το κενό. Σκεφτόμουνα πως θα την πλησίαζα, πως θα της μιλούσα, ώστε να την απομάκρυνα από τα δίκτυα του Μιχάλη, αλλά να περνούσα κι ένα ευχάριστο βράδυ με κουβεντούλα και φλερτ με μια γοητευτική γυναίκα. Ως εκεί έφθαναν τα σχέδια μου…
Το έφερνα από εδώ, το ζύγιζα από εκεί και η ώρα περνούσε, χωρίς να κάνω το παραμικρό. Δεν ήθελα να με θεωρήσει ένα ακόμη καμάκι. Δεν ήμουνα άλλωστε. Και τότε φάνηκε πως θα χάνονταν όλα. Την είδα να σηκώνεται, να φωνάζει κοντά της την κόρη της, να μαζεύει τα πράγματα της, να παίρνει το σακίδιο της και αν ετοιμάζεται να φύγει. Ήθελα να φωνάξω, αλλά τι να έλεγα; Είχα καταπιεί τη φωνή μου. Ετοιμαζόταν να περάσει δίπλα μου… Δεν μου είχαν μείνει παρά δευτερόλεπτα… Και πάλι δεν είπα τίποτα. Όμως…
…Όμως μου είπε αυτή! Με ρώτησε αν μπορεί αν καθίσει δίπλα μου!! Κι αν μπορεί να απλώσει το σλίπινγκ μπαγκ της μικρής μπροστά στο παγκάκι. Το πιστεύετε ότι και πάλι δεν μίλησα; Μόνο κατάφερα να κουνήσω καταφατικά το κεφάλι μου.
Ναι. Η Κάρεν καθόταν δίπλα μου. Μου συστήθηκε κι εγώ έκανα πως ακούω για πρώτη φορά το όνομα της. Το κοριτσάκι το έλεγαν Ντανιέλα. Απόρησα με το ιταλικής χροιάς όνομα κι αυτή μου εξήγησε πρόθυμα πως ο -πρώην- σύζυγος της ήταν Ιταλός.
Μετά το πρώτο κόμπιασμα η κουβέντα μας άρχισε να κυλάει αβίαστα και ύστερα από λίγο μου εξομολογήθηκε πως με είχε προσέξει, πως της φαινόμουνα άτομο εμπιστοσύνης και ήρθε κοντά μου για να γλιτώσει από τους φορτικούς συμπατριώτες μου. Δεν είχε καταφέρει να βρει καμπίνα στο πλοίο κι ένιωθε λίγο ανασφαλής που ταξίδευε μόνη με το παιδί. Κι αυτοί οι δυο τύποι δεν της άρεσαν καθόλου.
Πήγαινε στην Κω για να βρει τον φίλο της που την περίμενε εκεί με την παρέα και το σκάφος του. Θα ταξίδευαν στα Δωδεκάνησα κι είχαν σκοπό να τα εξερευνήσουν. Της μίλησα για τους Λειψούς, για τον Αρχάγγελο, για την Ψέριμο, για τον Κρυφό στη Λέρο, για την Τέλενδο…
Δεν είχα καταλάβει πως πέρασε η ώρα όταν ένιωσα ένα ενοχλητικό συναίσθημα. Κάποιος με κοιτούσε επίμονα. Γύρισα το βλέμμα μου και είδα τον Μιχάλη. Καυγάς προβλεπόταν. Είχα μπει βάναυσα στα χωράφια του. Όμως, ω της εκπλήξεως. Σήκωσε το κουτάκι με τη μπύρα υπό μορφήν προπόσεως και μου έκλεισε το μάτι!
Κάποια στιγμή αργότερα, όταν η Κάρεν με τη μικρή έλειψαν για λίγο, έσπευσε να μου δώσει κι από κοντά τις ευλογίες του. Κάτι είπε για "σιγανά ποταμάκια", και παραδέχθηκε την μεγάλη μαεστρία μου. Εγώ πάλι δεν θέλησα να τον διαψεύσω. Ο άντρας με τις χίλιες γυναίκες υποκλινόταν μπροστά μου. Ίσως αν ακολουθούσα την καριέρα του να είχα διαπρέψει! Δεν τον έβγαλα από την πλάνη του… Που να ήξερε κιόλας ότι δεν είχα κουνήσει ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι. Που να ήξερε ότι κανένα "καμάκι" δεν γινόταν εδώ.
Αποχώρησε διακριτικά όταν είδε την Κάρεν να επιστρέφει…
Λίγο αργότερα ο Αργύρης κι ο Μιχάλης έφυγαν από το κατάστρωμα, αναζητώντας αλλού την τύχη τους. Είχαν ήδη εντοπίσει κάτι Αγγλίδες που κατευθύνονταν μισομεθυσμένες προς τη "ντίσκο" του πλοίου.
Το κατάστρωμα βυθιζόταν στη σιωπή… Ακόμη κι η μικρή Ντανιέλα αποκοιμήθηκε…
Σηκωθήκαμε για λίγο και ακουμπισμένοι στα κάγκελα χαζεύαμε τη θάλασσα που την χρύσιζε ελαφρά μια λεπτή ημισέληνος. Οι κουβέντες έγιναν πιο προσωπικές… Της πρόσφερα τσιγάρο κι αυτή το πήρε, αν και μου είπε πως σπανίως κάπνιζε. Με τη σειρά της έφερε δυο πλαστικά ποτηράκια κι ένα μικρό μπουκάλι βότκα, να με κεράσει κάτι κι αυτή. Στη Δανία κανείς δεν προσφέρει έτσι ένα τσιγάρο…
Η βότκα άρχισε να παίζει τον ίδιο ρόλο που είχαν παίξει οι λωτοί για τους λωτοφάγους. Οι ποταπές μου σκέψεις για το Μιχάλη εξαφανίζονταν, συμπαρασύροντας όμως μαζί τους και όλα τα υπόλοιπα. Δεν υπήρχε πριν, δεν υπήρχε προορισμός. Υπήρχε μονάχα το τώρα. Αυτό το κατάστρωμα σκεπασμένο από τη νύχτα, το μικρό φεγγάρι, η ήρεμη θάλασσα και η Κάρεν που φυσούσε τον καπνό…
Την ακούμπησα τυχαία και με τίναξε στατικός ηλεκτρισμός. Γελάσαμε. Ήμουνα πλήρως γοητευμένος. Της έδωσα κι άλλο τσιγάρο για να δω στη λάμψη της φλόγας του αναπτήρα τα μάτια της, για αν τη δω να φυσάει και πάλι τον καπνό στη νύχτα.
Ο χρόνος που νωρίτερα έμοιαζε να έχει σταματήσει, τώρα κάλπαζε. Τα μεσάνυχτα είχαν περάσει προ πολλού. Σε μια- δυο ώρες θα πιάναμε το πρώτο λιμάνι. Από εκεί, σε μιάμιση ώρα, το δικό μου ταξίδι θα είχε τελειώσει.

Το τέλος του ταξιδιού

Αποφασίσαμε να ξαπλώσουμε. Απλώσαμε τα σλίπινγκ μπαγκ. Εγώ διακριτικά, πήγα το δικό μου λίγο πιο πέρα από τη μικρή, υποθέτοντας πως η Κάρεν θα κοιμόταν από την άλλη μεριά κι έτσι θα είχαμε την απόσταση που προστάζουν τα ήθη. Ήμουν άλλωστε προστάτης και όχι "καμάκι". Έτσι δεν είχαμε συμφωνήσει;

Ένα ακόμη "όμως" ήρθε να προστεθεί σ' αυτό το ταξίδι. Η Κάρεν έστρωσε ακριβώς δίπλα μου. Με κοίταξε και είπε πως ήταν πραγματικά κουρασμένη. Χώθηκε μέσα και την μιμήθηκα. Τότε ήρθε και κόλλησε πάνω μου…
Ξέρω, ετοιμάζεστε για τη σκηνή του παράφορου σεξ, σε πλήρη περιγραφή. Θα σας απογοητεύσω! Κοιμήθηκε στην αγκαλιά μου, στέλνοντας μου ένα τελευταίο βλέμμα, που κυριολεκτικά με έκανε να λιώσω. Δεν ξέρω πόσες φορές θα δει κανείς να τον κοιτάζουν έτσι στη ζωή του.
Μου είχε πει τα πάντα χωρίς λέξη… Φυσικά και δεν με πήρε ο ύπνος. Είχα τα μάτια της μπροστά μου και το σώμα της, μέσα στον ύπνο να κολλάει πάνω μου ολοένα και περισσότερο.
Ξημέρωνε και το ταξίδι έφτανε στο τέλος του. Σηκώθηκα απαλά και έφτιαξα καφέ. Το νησί φαινόταν πέρα στο βάθος του ορίζοντα. Καθόμουνα και πάλι ακουμπώντας στο κάγκελο της χθεσινής νύχτας, όταν ένιωσα ένα χέρι να με ακουμπάει στον ώμο. Χωρίς λέξη με φίλησε ελαφρά στο μάγουλο. Μοιραστήκαμε τον καφέ μου σιωπηλοί. Μου ζήτησε μόνη της τσιγάρο…
Το πλοίο πλησίαζε στο λιμάνι. Εμένα με περίμεναν εδώ, εκείνη στη Κω. Κρατιόμασταν από το χέρι πάντα σιωπηλοί. Σφίγγαμε ο ένας τον άλλο όλο και πιο πολύ. Η αναγγελία της μοίρας ακούστηκε για μια ακόμη φορά από τα μεγάφωνα:
"Οι επιβάτες με προορισμό τη …παρακαλούνται να είναι έτοιμοι προς αποβίβαση, το πλοίο θα αναχωρήσει αμέσως…"
Δεν ανταλλάξαμε υποσχέσεις, τηλέφωνα και διευθύνσεις. Δεν έμαθα ποτέ το επίθετο ή το όνομα της πόλης που ζούσε. Δεν είπαμε τίποτα. Μόνο αγκαλιαστήκαμε. Φιληθήκαμε απαλά. Τα μάτια μου, τα μάτια της ήταν υγρά.
Για μια στιγμή καλούσαμε ο ένας τον άλλο, σιωπηλά, να εγκαταλείψουμε τα σχέδια μας. Να τα αφήσουμε όλα πίσω και να συνεχίσουμε το ταξίδι μας μαζί. Ο ένας περίμενε να το πει ο άλλος. Κανείς δεν το έκανε…
Κοιταζόμασταν, κοιταζόμασταν. Δεν άντεξα. Γύρισα την πλάτη μου και έφυγα.
Δεν την ξαναείδα ποτέ.

Το λάθος του Οδυσσέα Ανδρούτσου

Με αφορμή την επέτειο και τους εορτασμούς για τη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς (8 Μαΐου)σας παρουσιάζω τη μικρή αυτή φανταστική ιστορία, όπου χρησιμοποιώντας πραγματικά ιστορικά στοιχεία, από τη μια θέλω να σατιρίσω τον στείρο τοπικισμό, αλλά από την άλλη να δείξω πως λύνονται μερικά ζητήματα στη χώρα μας... Δεν ξέρω κατά πόσο το έχω πετύχει. Εσείς θα κρίνετε!
Στο τέλος της ανάρτησης μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα των φετινών εκδηλώσεων...


Παίζοντας σκάκι...
Με τον δικαστικό Π.Κ. μας συνέδεε -πέρα από την κοινή καταγωγή- η αγάπη μας για την ιστορία και το σκάκι. Δεινός αφηγητής, κατάφερνε από μικρό να με μαγεύει με τις ιστορίες του. Η Επανάσταση του '21, η Κατοχή, αλλά και ότι σχετιζόταν με την πορεία του χωριού μας μέσα στο χρόνο γίνονταν ένα γοητευτικό παραμύθι: ηρωικό, αστείο, συχνότατα πικρό…
Πέρασε μια μεγάλη περίοδος που οι σχέσεις μας είχαν ψυχραθεί. Οι διαφορετικές πολιτικές μας αντιλήψεις καθιστούσαν οποιαδήποτε συνεννόηση αδύνατη.
Όλα αυτά μέχρι τον Αύγουστο του 198.., όταν ανακάλυψε πως μου αρέσει το σκάκι. Με κάλεσε στο σπίτι του, και αυτό ήταν!
Οι "μονομαχίες" μας έγιναν καθημερινή συνήθεια των διακοπών στο χωριό. Λίγο πριν το σούρουπο περνούσα τη γέφυρα και κατευθυνόμουν προς το σπίτι του στο Πέρα Χωριό. Εκεί, στο χαγιάτι που έβλεπε προς το ποτάμι, ήταν ο τόπος των συναντήσεων. Σκάκι, ούζο με μεζέ, χιλιάδες ιστορίες και αγωνία για το αργό σβήσιμο το άλλοτε ακμαίου χωριού μας.
Πραγματικά πονούσε, γινόταν εκτός εαυτού νιώθοντας την αδυναμία του να αναστρέψει τα γεγονότα.
Τα έβαζε με το κράτος και την κυβέρνηση, με τις τοπικές αρχές, με τους ίδιους τους συγχωριανούς μας, που φαινόταν αν αποδέχονται μοιρολατρικά τη μοίρα τους. Τα έλεγε πάντοτε έξω από τα δόντια και λίγοι πλέον τον συμπαθούσαν.
Λίγο πριν το κλείσιμο της χιλιετίας, λόγω διαφόρων γεγονότων, χαθήκαμε. Θα πρέπει να είχαν περάσει δυο χρόνια από την τελευταία σκακιστική μας συνάντηση, όταν τον είδα να στέκεται φανερά καταβεβλημένος έξω από το καφενείο της πλατείας. "Εσένα γύρευα", μου είπε, και με κάλεσε στο σπίτι του το απόγευμα. "Έχω κάτι πολύ σημαντικό να σου πω", πρόσθεσε.
Πήγα πράγματι στο ραντεβού μας. Το σκάκι περίμενε έτοιμο, με τα πιόνια στη θέση τους. Έπαιζε σιωπηλός και αφηρημένος. Για πρώτη φορά, νικούσα κατά κράτος…
Κάποια στιγμή, μη αντέχοντας πλέον, μου είπε να περιμένω και χάθηκε μέσα στο σπίτι. Γύρισε ύστερα από λίγο. Κρατούσε κάποιο χειρόγραφο στα χέρια του. "Θέλω να το διαβάσεις και να μου πεις αν θα το θεωρούσες σωστό να το στείλω προς δημοσίευσιν στην εφημερίδα του Συλλόγου".
Το πήρα στα χέρια μου κι άρχισα την ανάγνωση. Τελειώνοντας ήμουν σίγουρος πως η οποιαδήποτε σκέψη για δημοσίευση θα ήταν καταστροφική. Δεν θα του μιλούσε πια κανείς αλλά θα δημιουργούσε και τρομερά προβλήματα στην οικογένειά του. Τον απέτρεψα, λοιπόν, και πίστεψα πως έδωσε βάρος στη γνώμη μου.
Δεν γνώριζα τότε ότι αυτή θα ήταν η τελευταία μας συνάντηση… Τον αποχαιρέτησα μέσα στους ήχους από τα κελαηδίσματα των αηδονιών και τις τρίλιες των τριζονιών. Έμοιαζε σκυφτός και παραδομένος.
Διάβασα για τον θάνατό του στα "Κοινωνικά" της εφημερίδας. Δυστυχώς δεν μπόρεσα να πάω στη κηδεία.
Πάντως, ένα μήνα περίπου αργότερα έλαβα ένα μεγάλο φάκελο. Αποστολέας ήταν η χήρα σύζυγος του. Περιείχε το χειρόγραφο και τη σημείωση πως εφόσον αυτός δεν θα ζούσε πια όταν εγώ θα διάβαζα αυτές τις γραμμές, αναιρούνταν οι λόγοι για τη μη δημοσίευση του κειμένου του. Με παρακαλούσε λοιπόν να επιληφθώ του θέματος…
Είχα έντονες διαφωνίες με το περιεχόμενο. Θεωρούσα πως ήταν κάπως υπερβολικό και ακραία τοπικιστικό. Δεν συμμεριζόμουνα τις απόψεις του. Όμως μπροστά σε μια τελευταία επιθυμία τι να κάνεις;
Παραθέτω λοιπόν αυτούσιο το κείμενο, κρατώντας για μένα όλες τις ενστάσεις μου.

"Κανείς δεν υπήρξεν τόσον ευνοημένος από την φύσιν, από την καταγωγήν, από τας τοπικάς συνθήκας και από την προ της επαναστάσεως δημιουργηθείσαν θέσιν και φήμην του, ώστε ν' αναγνωρισθή από όλους ως ο φυσικός αρχηγός της επαναστάσεως της Ανατολικής Ελλάδος, όπως ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος. Ήτο μέχρι της επαναστάσεως ο επιφανέστερος Ρουμελιώτης αρχηγός με υπεροχήν ονόματος και δράσεως και δεν ημπορούσε να την διαμφισβητήση κανείς από τους άλλους. Απέναντι ολοκλήρου της λοιπής Ελλάδος, της Πελοποννήσου και των νήσων και των δύο πλευρών, ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος ήτο η μορφή που εσυμβόλιζε την δύναμιν και την ανδρειωμένην ψυχήν της Ρούμελης…"

Μάλιστα. Τα γράφει ξεκάθαρα ο Διονύσιος Κόκκινος στο μνημειώδες έργο του για την Ελληνική Επανάσταση. Κι εγώ που από μικρός υπήρξα θαυμαστής του καπετάνιου, δεν έχω κανέναν λόγο να τα αμφισβητήσω. Άλλωστε η αγάπη μου για την ιστορία και οι έρευνες που έχω κάνει για την προσωπική μου ευχαρίστηση, επιβεβαίωσαν τον ενστικτώδη θαυμασμό μου για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
Θυμάμαι πως ήδη, μαθητής ων, είχα παρουσιάσει μια εργασία για τη δολοφονία του, βασισμένη σε αρχειακό υλικό, η οποία είχε αποσπάσει τους επαίνους του πλέον αγαπητού καθηγητή και φιλολόγου μου κ.Ψ…
Είναι ο ίδιος άνθρωπος που, όταν το ανήσυχο πνεύμα μου με οδήγησε στη συγγραφή ενός λόγου "Υπέρ Σιτοπωλών" όπου κατέρριπτα ένα προς ένα τα επιχειρήματα του Λυσία στο λόγο του "Κατά Σιτοπωλών", με ώθησε στις νομικές σπουδές…
Όμως αυτή η παρέκβαση ουδεμία σχέση έχει με το θέμα μας. Θα πείτε και ποια σχέση έχει ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Να όμως που έχει. Διότι, αν και μεγαλώνοντας παρέμεινε μια από τις προσωπικότητες που εξακολουθούσα να θαυμάζω, εν αντιθέσει προς άλλους θρύλους των παιδικών μου χρόνων όπως ο Ιούλιος Καίσαρας, ο Μέγας Αλέξανδρος ή ο Μέγας Ναπολέων και ο Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος, πάντοτε υπήρχε κάτι στη ζωή του σαν στίγμα, που με ενοχλούσε.
Μην πάει ο νους σας στα όσα του καταλογίστηκαν σχετικώς με τη θητεία του πλάι στον Αλή Πασά -άλλωστε στην περίπτωση του "Διαμαντιού των Ιωαννίνων", όπως τον αποκαλεί ο Ουίλλιαμ Πλόμαρ στο θαυμάσιο ομώνυμο βιβλίο του, η άκρως αρνητική άποψη μου μετεβλήθη σε αρκούντως θετική. Ας υπενθυμίσω εδώ το "Τσάϊλντ Χάρολντ" του λόρδου Βύρωνα: "Από την πρώτη κιόλας την αυγή,/ του Προφήτη η ημισέληνος/ ποτέ δεν είδε άλλο αρχηγό/ πιο ένδοξο απ΄τον Αλή Πασά μας".
Όσο για τους Σουλιώτες… Θου κύριε φυλακήν το στόματι μου!
Για να γυρίσουμε στον Οδυσσέα Ανδρούτσο, θα σας αποκαλύψω ότι αυτό που εγώ θεωρώ ως στίγμα, είναι το γεγονός για το οποίο έχει δοξαστεί περισσότερο. Αυτό για το οποίο μνημονεύεται. Για το οποίο έχει γραφεί πλήθος ποιημάτων. Για εκείνο που γίνονται τελετές και παρελάσεις.
Μιλώ για τη μάχη στο χάνι της Γραβιάς!
Θα ρωτήσετε: Μα, δεν ήταν μια ηρωική σελίδα της ιστορίας μας; Δεν απέδειξε κατά τον καλύτερο τρόπο τη στρατηγική ιδιοφυία του καπετάνιου; Δεν καθυστέρησε πάνω στην κρίσιμη στιγμή τον Ομέρ Βρυώνη που ετοιμαζόταν δια μέσω της Ρούμελης να περάσει στην Πελοπόννησο και να καταστείλει την Επανάσταση;
Ναι, θα σας απαντήσω χωρίς δισταγμό. Όμως χάθηκαν τόσοι άλλοι τόποι της Στερεάς Ελλάδας για να δείξει τον ηρωισμό και την ευφυία του; Έπρεπε να πάει στη Γραβιά; Στη Γραβιά;
Θα αναρωτηθείτε τι πρόβλημα υπάρχει με την εν λόγω κωμόπολη. Θα σας τις απορίες αμέσως. Η ενέργεια αυτή του Ανδρούτσου είχε ως αποτέλεσμα ένας τόπος, με μέχρι τότε ανύπαρκτη ιστορία, να καταλήξει να πάρει την πρωτοκαθεδρία της περιοχής.
Τα γειτονικά Καστέλλια, το χωριό που γεννήθηκα και μεγάλωσα, με την ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων, όπως πιστοποιεί πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων και αποδεικνύουν οι μελέτες επιφανών επιστημόνων, βρέθηκαν να είναι πλέον υποτελή!
Με το περιβόητο σχέδιο "Καποδίστριας" δόθηκε η χαριστική βολή, υπάγοντας τα Καστέλλια στο… Πουρνάρι! Να σημειώσω εδώ, ότι όπως αναγράφει στη μελέτη του για τις τοπωνυμίες της Φωκίδας ο Ανδρέας Καλαντζάκος, το όνομα Γραβιά προέρχεται από τη σλαβική λέξη grab, που είναι ένα είδος πρίνου (πουρναριού). Μάλιστα στη σημερινή Βουλγαρία υπάρχουν χωριά με τις ονομασίες Γράβα και Γραβούνα.

Αυτό το χάνι που έγινε χωριό, στα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821, υπαγόταν στο Δήμο Λιλαίων με πρωτεύουσα τη Λιλαία (Σουβάλα). Στο Βασιλικό Διάταγμα του 1835 που αναφέρεται στο σχηματισμό των Δήμων, σε κάθε χωριό αναγράφονται οι κάτοικοι. Στην περίπτωση του Χανιού Γραβιάς αντί αριθμού, υπάρχει το κενό!
Με το ίδιο Βασιλικό Διάταγμα σχηματίζεται ο Δήμος Ερινεού με πρωτεύουσα τα Καστέλλια (320 κάτοικοι).
Η "άνοιξη" αυτή θα κρατήσει μόλις πέντε χρόνια. Το 1840 διαλύονται οι υπάρχοντες δήμοι και δημιουργούνται νέοι. Σχηματίζεται ο Δήμος Δωριέων με πρωτεύουσα την Κάτω Αγόριανη. Την αποφράδα 14η Φεβρουαρίου του 1842 η έδρα του Δήμου μεταφέρεται στη Γραβιά, καθεστώς που θα παραμείνει μέχρι το 1912.
Επεκράτησαν οι …ιστορικοί λόγοι.
Κατόπιν γνωμοδοτήσεως του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη, με το Βασιλικό Διάταγμα της 11ης Οκτωβρίου του 1870, επιλέγεται και η σφραγίδα του Δήμου Δωριέων, η οποία έχει "εν τω μέσω μεν "τρεις νέους ενόπλους χορεύοντας" γύρωθεν δε τας λέξεις "Δήμος Δωριέων"…". Σύμφωνα με τον επιλέξαντα το έμβλημα αρχαιολόγο, οι τρεις νέοι χορεύουν τον πυρρίχιον. Η άποψη όμως που επικράτησε είναι ότι "…συμβολίζει τον χορόν του Οδυσσέως Ανδρούτσου εξερχομένου εκ του χανίου της Γραβιάς μετά την μάχην μετά των Τούρκων".
Αυτές οι πληροφορίες αναφέρονται στη μελέτη του Ελευθέριου Σκιαδά για το "Ιστορικό Διάγραμμα των Δήμων της Ελλάδος 1833- 1912".
Εγώ να σημειώσω μόνον πως ο χορός κατά πάσα πιθανότητα αναφέρεται στο περιστατικό που έγινε πριν από τη μάχη.
Επειδή ο Ανδρούτσος γνώριζε το παράτολμο του εγχειρήματος του και καθώς υπήρχε σοβαρότατος κίνδυνος ολοκληρωτικής και ομαδικής θυσίας όσων θα αποφάσιζαν να πολεμήσουν στο Χάνι, δεν ήθελε να τον ακολουθήσουν οι άντρες του από υποχρέωση, αλλά το άφησε στην επιλογή τους. Όπως σημειώνει ο Διονύσιος Κόκκινος "…είχε τότε αλλόκοτον δια την σοβαράν περίστασιν έμπνευσιν. Εφώναξε δυνατά:
-Παιδιά, όποιος θέλει να με ακολουθήση ας πιασθή στο χορό.
Και άρχισε να τραγουδή και αν χορεύη το γνωστόν κλέφτικο:

Κάτω στου Βάλτου τα χωριά…

Πρώτος έτρεξεν ο Γκούρας. Εκατόν δεκαεπτά εν όλω επιάσθησαν εις τον χορόν ο ένας μετά τον άλλον…"


Οι "παράπλευρες απώλειες" της μάχης
Χάρις στον Ανδρούτσο λοιπόν το Χάνι έγινε έδρα Δήμου και γλίτωσε και την αλλαγή του ονόματος του, όταν η προγονοπληξία αφαίρεσε τα παλαιά ονόματα των περισσοτέρων γύρω χωριών: της Κουκουβίστας, της Κάνιανης (Άνω και Κάτω), της Σουβάλας, της Κάτω Αγόριανης κλπ

Αυτό που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι το γεγονός ότι εμείς οι ίδιοι βοηθήσαμε το Χάνι να γίνει χωριό. Όπως σημειώνει ο Γιώργος Ε. Καψάλης στη μελέτη του "Στη Φωκίδα του 1851", "…(η Γραβιά) τώρα γίνεται χωριό και κάθε μέρα χτίζονται καινούργια σπίτια -από Καστελλιώτες, τα πιο πολλά - κοντά σ' αρχαία ερείπια…".
Που να γνώριζαν εκείνοι οι συγχωριανοί μας, ότι μετοικώντας "έσκαβαν το λάκκο" της γενέθλιας γης.

Κάνοντας ένα άλμα στο χρόνο, φθάνω πιο κοντά στις μέρες μας. Στη δεκαετία του '60, παρά τα όσα γίνονται εις βάρος του χωριού μας, τα Καστέλλια εξακολουθούν να κρατούν τα πρωτεία της περιοχής.
Στις 28- 2- 1965, συνέρχονται σε σύσκεψη τα Κοινοτικά Συμβούλια δέκα χωριών της περιοχής. Συμμετέχουν όλοι - "πλην Λακεδαιμονίων", της Γραβιάς δηλαδή- και αποφασίζουν ομοφώνως να ζητήσουν από το Υπουργείο Παιδείας την ίδρυση Γυμνασίου στα Καστέλλια. Ο τότε Νομάρχης, συνηγορώντας απολύτως με την πρόταση, διεβίβασε την αναφορά στο Υπουργείο…
Ύστερα από επιτόπια αυτοψία της αρμόδιας Επιτροπής, κρίθηκε αναγκαία η ίδρυση Γυμνασίου στα Καστέλλια και το Υπουργικό Συμβούλιο με την υπ' αριθμ.195/ 9.9.1966 πράξη του περιέλαβε τα Καστέλλια στον πίνακα των ιδρυτέων Γυμνασίων που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 26 Σεπτεμβρίου του 1966.
Το οικόπεδο βρέθηκε, έγιναν τα σχέδια, όλα ήταν έτοιμα. Μια καινούργια εποχή φαινόταν να ροδίζει.
Και τότε έγινε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Ο ένας εκ των πρωτεργατών της δικτατορίας, ο Νικόλαος Μακαρέζος, ο οποίος καταγόταν από τη Γραβιά, απεφάσισε "εν μια νυκτί" τη μεταφορά του Γυμνασίου στο χωριό του. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες ουδείς μπόρεσε να αποτρέψει τα γεγονότα.
Το χωριό με το μεγαλύτερο ποσοστό πτυχιούχων στην Ελλάδα, η γενέτειρα του Στέλιου Ξεφλούδα και άλλων σημαντικών πνευματικών ανθρώπων, καθηγητών Πανεπιστημίου, ανωτάτων λειτουργών κλπ, απέμεινε χωρίς Γυμνάσιο…


Ο γάμος της κόρης μου


Πιστεύω ότι τα προαναφερθέντα αρκούν για να πείσουν και τον πλέον αντικειμενικό παρατηρητή, πως μας χωρίζουν πολλά από την κοντινή μας Γραβιά, υπό την οποίαν υπαχθήκαμε ως κοινότητα με τον ψευδεπίγραφο "Καποδίστρια". Εννοείται πως δώσαμε μεγάλη μάχη για να αποτραπεί κι αυτό το γεγονός, έχοντας συμμάχους τα περισσότερα γειτονικά χωριά, τα οποία ζήτησαν από κοινού να υπάρξει ξεχωριστός Δήμος με έδρα τα Καστέλλια. Κι αυτή τη φορά δεν εισακουσθήκαμε… Οι "ιστορικοί λόγοι" πάλι βρέθηκαν μπροστά μας. Αχ, βρε Ανδρούτσο!

Φανταστείτε, λοιπόν, ποια συναισθήματα με κατέκλυσαν, όταν η μοναχοκόρη μου η Παναγιώτα, η οποία φέρει το όνομα της συχωρεμένης της μάνας μου, αν και το έχει συντμήσει σε Γιώτα, ήρθε όλο χαρά να μου αναγγείλει το "ευχάριστο" γεγονός…
Κι αυτό ήταν πως είχε γνωρίσει ένα παιδί, συνάδελφο της -εργάζεται ως φιλόλογος σε γνωστό ιδιωτικό εκπαιδευτήριο των Αθηνών- και θα μας τον έφερνε στο σπίτι να τον γνωρίσουμε από κοντά.
"Θα χαρείς πολύ μπαμπά. Ο Χρήστος είναι συντοπίτης μας, κοντοχωριανός μας. Είναι από τη Γραβιά!"

Παρά τα εξήντα μου χρόνια, ποτέ δεν είχα αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας στη ζωή μου. Εκείνη τη στιγμή είπα όμως, πως νάτο, έρχεται το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η κόρη μου χλόμιασε όταν είδε την όψη μου. Της ζήτησα ψελλίζοντας ένα ποτήρι νερό.
Η Παναγιώτα μου το έφερε απορημένη και στενοχωρημένη. Πάντοτε υπήρχε στενός σύνδεσμος μεταξύ μας και για όλες τις σημαντικές αποφάσεις στη ζωή της ζητούσε τη γνώμη μου. Τώρα δεν μπορούσε να καταλάβει τι συμβαίνει.

Ο κόσμος παγώνει ελαφρώς όταν ακούει πως είμαι δικαστικός. Με φαντάζονται αυστηρό τόσο στην έδρα, όσο και στην καθημερινότητά μου. Αν όμως για την πρώτη περίπτωση ισχύει, για την δεύτερη δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Είμαι ιδιαιτέρως διαλλακτικός. Εκτός από τα ζητήματα αρχών…

Εγώ, που μέσα από τις στήλες της εφημερίδας του Συλλόγου στηλίτευσα όλους εκείνους τους Καστελλιώτες που στέλνουν τα παιδιά τους στο Δημοτικό σχολείο της Γραβιάς, με ορατό τον κίνδυνο να κλείσει το δικό μας, να βάλω ένα Γραβίσιο μέσα στο ίδιο μου το σπίτι; Αυτό ξεπερνούσε τα όρια!

Ανατρέχω στο αρχείο μου. Στην εφημερίδα μας είχε γραφεί ένα θαυμάσιο κείμενο. Είχα σπεύσει να συγχαρώ τον συντάκτη του. Το άρθρο είχε τον τίτλο: "Θλιβερό φαινόμενο- Γιατί οι Καστελλιώτες δεν παντρεύονται μεταξύ τους". Μεταξύ άλλων, γράφονταν: "…οι νέοι Καστελλιώτες στην αρχή διστακτικοί και εν συνεχεία αδιάφοροι κι αποφασισμένοι, πως τα κορίτσια του χωριού μας δεν τους θέλουν, γιατί είχαν άλλες βλέψεις, για Αθήνα κλπ έπαψαν αν ενδιαφέρονται για τα κορίτσια του χωριού μας, κι άρχισαν αν παντρεύονται γυναίκες από τα γύρω χωριά.
Κι απ΄ την άλλη μεριά οι Καστελλιωτοπούλες αρκεί να παντρευτούν έξω από το χωριό τους, και δεν πολυεξετάζουν που και πως.
Το φαινόμενο θλιβερό, αλλά αυτή είναι η ωμή πραγματικότης…"

Βεβαίως δεν θα μπορούσα πλέον στην εποχή μας να απαιτήσω η κόρη μου να παντρευτεί συγχωριανό μας -αν και θα το επιθυμούσα, άλλωστε η μητέρα της κι εγώ είμαστε από Καστέλλια- αλλά αφού δεν τα έφερε η τύχη, εντάξει. Ας είναι από όπου θέλει ο γαμπρός, εκτός από τη Γραβιά και την Πελοπόννησο!

Γιατί μας ήρθε κι αυτή η κατραπακιά. Όταν η Παναγιώτα είδε πως μόνο χαρά δεν μου προκάλεσε η επίκληση της καταγωγής του υποψηφίου μνηστήρα, πήγε να τα "μπαλώσει".
"Κοίτα, όταν λεω ότι είναι από τη Γραβιά, εννοώ ότι έχει κάποιες ρίζες. Η μητέρα του κατάγεται από εκεί. Ο πατέρας του είναι από την Καλαμάτα".
Πριν πει το "…μάτα", είχε καταλάβει το ολέθριο σφάλμα της. Διότι αν μπορούσα να παραβλέψω μετά μεγάλης δυσκολίας τη γραβίσια μητρική του γραμμή, στην περίπτωση της εκ πατρός καταγωγής από την Πελοπόννησο μου ήταν αδύνατον έστω και να το συζητήσω! Ωραίο ζευγάρι θα ήταν οι υποψήφιοι συμπέθεροι: "Εκύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι".

Εξέφρασα οργισμένος την αντίθεση και την αγανάκτηση μου. Βροντοφώναξα πως ποτέ όσο ζω δεν θα δεχτώ να βάλω έναν Πελοποννογραβίσιο στο σπίτι μου. Της υπενθύμισα πως είναι πονηροί κι εκμεταλλευτές. Σε έναν μανιασμένο λόγο μου της ανέπτυξα ένα προς ένα τα επιχειρήματα που προαναφέρω περί της Γραβιάς, εμπλουτίζοντας τα με τον δόλιο ρόλο των Πελοποννησίων στην Επανάσταση του 1821. Εμείς οι Ρουμελιώτες τους γλιτώσαμε κι αυτοί δολοφόνησαν τα καλύτερα παλικάρια μας. Τον ίδιο τον Ανδρούτσο… Και για να μη λερώσουν τα χέρια τους, μας έβαλαν να σκοτωθούμε μεταξύ μας. Και με την απελευθέρωση πήραν όλα τα πόστα…

Όσο εγώ αγρίευα με τα ίδια μου τα λόγια, τόσο η Παναγιώτα κοκκίνιζε. Από ντροπή νόμιζα εγώ. Ήταν όμως από συσσωρευμένο θυμό, όπως γρήγορα αποδείχθηκε.
Τι έκανε; Μου μίλησε τόσο άσχημα που δεν μου είχε μιλήσει ποτέ. Δεν θέλω να επαναλάβω τα λόγια της. Στο τέλος βρόντηξε την πόρτα κι έφυγε από σπίτι.

Πέρασαν μήνες, που μάθαινα νέα μόνο μέσω της μητέρας της. Αυτές είχαν κάνει "κόμμα", προσπαθώντας να με λυγίσουν… Ήδη η Παναγιώτα μου έμενε μαζί μ' αυτόν χωρίς να είναι παντρεμένοι. Κι ο γάμος δεν θα αργούσε, έστω και χωρίς την έγκριση μου, όπως μου μήνυσε.

Κράτησα σχεδόν ένα χρόνο, αλλά στο τέλος με βαριά καρδιά υπέκυψα… Σκέφτηκα τη ντροπή, αλλά ήταν κι η αγάπη μου για την κόρη μου που με έκανε να ενδώσω.

Έγινε λοιπόν κι ο γάμος. Κράτησα πάντως τις αποστάσεις μου από γαμπρό και συμπεθέρους. Οι συναντήσεις μας ήταν αρκετά ψυχρές και συχνά χρειάστηκαν οι ειρηνευτικές προσπάθειες της συζύγου μου για να αποφευχθούν τα χειρότερα…

Προσυπογράφω τα λόγια του Περάνθη από την εισαγωγή του "Δαίμονα": "Είμαι με τον Δυσσέο, δικός του και λάτρης του, δεν ντρέπομαι να το μολογήσω. Τον έζησα σ' όλα του τα καθέκαστα, περπάτησα σ' όλα του τα κινήματα, έγινα γραμματικός του έστω και κάπως αργά. Έμεινα δίπλα του ως το τέλος, μ' εκατοντάδες άλλους, όπου τον ακολούθαγαν "δια συμπάθειαν". Μπήκα στη στόχασή του κι άκουσα τις διάτες του…".
Όμως όσο κι αν τον λατρεύω, όσο κι αν σκύβω ευλαβικά το κεφάλι στο μαρτυρικό του τέλος, δεν θα του συγχωρήσω ποτέ που έδωσε εκείνη τη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς.

Αν είχε βρεθεί κάπου αλλού, το χωριό κι η οικογένειά μου θα είχαν γλιτώσει από πολλά…

Έγραψα αυτές τις γραμμές για να υπενθυμίσω σε παλιότερους και νεώτερους μερικά πράγματα από την ιστορία μας. Ο σκοπός μου είναι να βοηθήσω να προληφθούν παρόμοιες καταστάσεις και σε άλλες οικογένειες συγχωριανών μας. Προστατέψτε τα αγόρια και τα κορίτσια σας από τους πονηρούς!

Σημείωση:Εννοείται πως τα πρόσωπα της ιστορίας είναι επινοημένα. Όσο κι αν ανατρέξετε στα αρχεία της εφημερίδας "Καστελλιώτικα Νέα" (υπάρχουν όλα στο kastellia.gr) δεν θα βρείτε κάποια τέτοια επιστολή...

Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Φωκίδας και ο Δήμος Γραβιάς εορτάζουν την ιστορική μάχη της Γραβιάς. Οι εορταστικές εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο ιστορικό Χάνι την Παρασκευή 8, το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Μαΐου 2009.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως κατωτέρω:
την Παρασκευή 8 Μαΐου:
• 12:44 μ.μ. Τερματισμός ειδικής διαδρομής 8ου Ιστορικού Ράλλυ Ακρόπολις στο χώρο του Χανίου.
το Σάββατο 9 Μαΐου :
• 06:30 μ.μ. Λαϊκός αγώνας δρόμου (ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ)
• 08:00 μ.μ. Απονομές μεταλλείων- επάθλων
• 08:30 μ.μ. Αναπαράσταση της Μάχης της Γραβιάς

την Κυριακή 11 Μαΐου :
• 10:15 π.μ. Άφιξη προσκεκλημένων
• 10:30 π.μ. Άφιξη επισήμων
• Έπαρση της σημαίας
• Επιμνημόσυνη δέηση
• Προσκλητήριο υπερασπιστών
• Τιμητικές βολές
• Πανηγυρικός της ημέρας
• Απαγγελία ποιημάτων
• Κατάθεση στεφάνων
• Σιγή ενός λεπτού
• Εθνικός Ύμνος
• Παρέλαση
• Ελληνικοί Χοροί.