Τρίτη, 5 Μαΐου 2009

Το λάθος του Οδυσσέα Ανδρούτσου


Με αφορμή την επέτειο και τους εορτασμούς για τη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς (8 Μαΐου)σας παρουσιάζω τη μικρή αυτή φανταστική ιστορία, όπου χρησιμοποιώντας πραγματικά ιστορικά στοιχεία, από τη μια θέλω να σατιρίσω τον στείρο τοπικισμό, αλλά από την άλλη να δείξω πως λύνονται μερικά ζητήματα στη χώρα μας... Δεν ξέρω κατά πόσο το έχω πετύχει. Εσείς θα κρίνετε!
Στο τέλος της ανάρτησης μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα των φετινών εκδηλώσεων...


Παίζοντας σκάκι...
Με τον δικαστικό Π.Κ. μας συνέδεε -πέρα από την κοινή καταγωγή- η αγάπη μας για την ιστορία και το σκάκι. Δεινός αφηγητής, κατάφερνε από μικρό να με μαγεύει με τις ιστορίες του. Η Επανάσταση του '21, η Κατοχή, αλλά και ότι σχετιζόταν με την πορεία του χωριού μας μέσα στο χρόνο γίνονταν ένα γοητευτικό παραμύθι: ηρωικό, αστείο, συχνότατα πικρό…
Πέρασε μια μεγάλη περίοδος που οι σχέσεις μας είχαν ψυχραθεί. Οι διαφορετικές πολιτικές μας αντιλήψεις καθιστούσαν οποιαδήποτε συνεννόηση αδύνατη.
Όλα αυτά μέχρι τον Αύγουστο του 198.., όταν ανακάλυψε πως μου αρέσει το σκάκι. Με κάλεσε στο σπίτι του, και αυτό ήταν!
Οι "μονομαχίες" μας έγιναν καθημερινή συνήθεια των διακοπών στο χωριό. Λίγο πριν το σούρουπο περνούσα τη γέφυρα και κατευθυνόμουν προς το σπίτι του στο Πέρα Χωριό. Εκεί, στο χαγιάτι που έβλεπε προς το ποτάμι, ήταν ο τόπος των συναντήσεων. Σκάκι, ούζο με μεζέ, χιλιάδες ιστορίες και αγωνία για το αργό σβήσιμο το άλλοτε ακμαίου χωριού μας.
Πραγματικά πονούσε, γινόταν εκτός εαυτού νιώθοντας την αδυναμία του να αναστρέψει τα γεγονότα.
Τα έβαζε με το κράτος και την κυβέρνηση, με τις τοπικές αρχές, με τους ίδιους τους συγχωριανούς μας, που φαινόταν αν αποδέχονται μοιρολατρικά τη μοίρα τους. Τα έλεγε πάντοτε έξω από τα δόντια και λίγοι πλέον τον συμπαθούσαν.
Λίγο πριν το κλείσιμο της χιλιετίας, λόγω διαφόρων γεγονότων, χαθήκαμε. Θα πρέπει να είχαν περάσει δυο χρόνια από την τελευταία σκακιστική μας συνάντηση, όταν τον είδα να στέκεται φανερά καταβεβλημένος έξω από το καφενείο της πλατείας. "Εσένα γύρευα", μου είπε, και με κάλεσε στο σπίτι του το απόγευμα. "Έχω κάτι πολύ σημαντικό να σου πω", πρόσθεσε.
Πήγα πράγματι στο ραντεβού μας. Το σκάκι περίμενε έτοιμο, με τα πιόνια στη θέση τους. Έπαιζε σιωπηλός και αφηρημένος. Για πρώτη φορά, νικούσα κατά κράτος…
Κάποια στιγμή, μη αντέχοντας πλέον, μου είπε να περιμένω και χάθηκε μέσα στο σπίτι. Γύρισε ύστερα από λίγο. Κρατούσε κάποιο χειρόγραφο στα χέρια του. "Θέλω να το διαβάσεις και να μου πεις αν θα το θεωρούσες σωστό να το στείλω προς δημοσίευσιν στην εφημερίδα του Συλλόγου".
Το πήρα στα χέρια μου κι άρχισα την ανάγνωση. Τελειώνοντας ήμουν σίγουρος πως η οποιαδήποτε σκέψη για δημοσίευση θα ήταν καταστροφική. Δεν θα του μιλούσε πια κανείς αλλά θα δημιουργούσε και τρομερά προβλήματα στην οικογένειά του. Τον απέτρεψα, λοιπόν, και πίστεψα πως έδωσε βάρος στη γνώμη μου.
Δεν γνώριζα τότε ότι αυτή θα ήταν η τελευταία μας συνάντηση… Τον αποχαιρέτησα μέσα στους ήχους από τα κελαηδίσματα των αηδονιών και τις τρίλιες των τριζονιών. Έμοιαζε σκυφτός και παραδομένος.
Διάβασα για τον θάνατό του στα "Κοινωνικά" της εφημερίδας. Δυστυχώς δεν μπόρεσα να πάω στη κηδεία.
Πάντως, ένα μήνα περίπου αργότερα έλαβα ένα μεγάλο φάκελο. Αποστολέας ήταν η χήρα σύζυγος του. Περιείχε το χειρόγραφο και τη σημείωση πως εφόσον αυτός δεν θα ζούσε πια όταν εγώ θα διάβαζα αυτές τις γραμμές, αναιρούνταν οι λόγοι για τη μη δημοσίευση του κειμένου του. Με παρακαλούσε λοιπόν να επιληφθώ του θέματος…
Είχα έντονες διαφωνίες με το περιεχόμενο. Θεωρούσα πως ήταν κάπως υπερβολικό και ακραία τοπικιστικό. Δεν συμμεριζόμουνα τις απόψεις του. Όμως μπροστά σε μια τελευταία επιθυμία τι να κάνεις;
Παραθέτω λοιπόν αυτούσιο το κείμενο, κρατώντας για μένα όλες τις ενστάσεις μου.

"Κανείς δεν υπήρξεν τόσον ευνοημένος από την φύσιν, από την καταγωγήν, από τας τοπικάς συνθήκας και από την προ της επαναστάσεως δημιουργηθείσαν θέσιν και φήμην του, ώστε ν' αναγνωρισθή από όλους ως ο φυσικός αρχηγός της επαναστάσεως της Ανατολικής Ελλάδος, όπως ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος. Ήτο μέχρι της επαναστάσεως ο επιφανέστερος Ρουμελιώτης αρχηγός με υπεροχήν ονόματος και δράσεως και δεν ημπορούσε να την διαμφισβητήση κανείς από τους άλλους. Απέναντι ολοκλήρου της λοιπής Ελλάδος, της Πελοποννήσου και των νήσων και των δύο πλευρών, ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος ήτο η μορφή που εσυμβόλιζε την δύναμιν και την ανδρειωμένην ψυχήν της Ρούμελης…"

Μάλιστα. Τα γράφει ξεκάθαρα ο Διονύσιος Κόκκινος στο μνημειώδες έργο του για την Ελληνική Επανάσταση. Κι εγώ που από μικρός υπήρξα θαυμαστής του καπετάνιου, δεν έχω κανέναν λόγο να τα αμφισβητήσω. Άλλωστε η αγάπη μου για την ιστορία και οι έρευνες που έχω κάνει για την προσωπική μου ευχαρίστηση, επιβεβαίωσαν τον ενστικτώδη θαυμασμό μου για τον Οδυσσέα Ανδρούτσο.
Θυμάμαι πως ήδη, μαθητής ων, είχα παρουσιάσει μια εργασία για τη δολοφονία του, βασισμένη σε αρχειακό υλικό, η οποία είχε αποσπάσει τους επαίνους του πλέον αγαπητού καθηγητή και φιλολόγου μου κ.Ψ…
Είναι ο ίδιος άνθρωπος που, όταν το ανήσυχο πνεύμα μου με οδήγησε στη συγγραφή ενός λόγου "Υπέρ Σιτοπωλών" όπου κατέρριπτα ένα προς ένα τα επιχειρήματα του Λυσία στο λόγο του "Κατά Σιτοπωλών", με ώθησε στις νομικές σπουδές…
Όμως αυτή η παρέκβαση ουδεμία σχέση έχει με το θέμα μας. Θα πείτε και ποια σχέση έχει ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Να όμως που έχει. Διότι, αν και μεγαλώνοντας παρέμεινε μια από τις προσωπικότητες που εξακολουθούσα να θαυμάζω, εν αντιθέσει προς άλλους θρύλους των παιδικών μου χρόνων όπως ο Ιούλιος Καίσαρας, ο Μέγας Αλέξανδρος ή ο Μέγας Ναπολέων και ο Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος, πάντοτε υπήρχε κάτι στη ζωή του σαν στίγμα, που με ενοχλούσε.
Μην πάει ο νους σας στα όσα του καταλογίστηκαν σχετικώς με τη θητεία του πλάι στον Αλή Πασά -άλλωστε στην περίπτωση του "Διαμαντιού των Ιωαννίνων", όπως τον αποκαλεί ο Ουίλλιαμ Πλόμαρ στο θαυμάσιο ομώνυμο βιβλίο του, η άκρως αρνητική άποψη μου μετεβλήθη σε αρκούντως θετική. Ας υπενθυμίσω εδώ το "Τσάϊλντ Χάρολντ" του λόρδου Βύρωνα: "Από την πρώτη κιόλας την αυγή,/ του Προφήτη η ημισέληνος/ ποτέ δεν είδε άλλο αρχηγό/ πιο ένδοξο απ΄τον Αλή Πασά μας".
Όσο για τους Σουλιώτες… Θου κύριε φυλακήν το στόματι μου!
Για να γυρίσουμε στον Οδυσσέα Ανδρούτσο, θα σας αποκαλύψω ότι αυτό που εγώ θεωρώ ως στίγμα, είναι το γεγονός για το οποίο έχει δοξαστεί περισσότερο. Αυτό για το οποίο μνημονεύεται. Για το οποίο έχει γραφεί πλήθος ποιημάτων. Για εκείνο που γίνονται τελετές και παρελάσεις.
Μιλώ για τη μάχη στο χάνι της Γραβιάς!
Θα ρωτήσετε: Μα, δεν ήταν μια ηρωική σελίδα της ιστορίας μας; Δεν απέδειξε κατά τον καλύτερο τρόπο τη στρατηγική ιδιοφυία του καπετάνιου; Δεν καθυστέρησε πάνω στην κρίσιμη στιγμή τον Ομέρ Βρυώνη που ετοιμαζόταν δια μέσω της Ρούμελης να περάσει στην Πελοπόννησο και να καταστείλει την Επανάσταση;
Ναι, θα σας απαντήσω χωρίς δισταγμό. Όμως χάθηκαν τόσοι άλλοι τόποι της Στερεάς Ελλάδας για να δείξει τον ηρωισμό και την ευφυία του; Έπρεπε να πάει στη Γραβιά; Στη Γραβιά;
Θα αναρωτηθείτε τι πρόβλημα υπάρχει με την εν λόγω κωμόπολη. Θα σας τις απορίες αμέσως. Η ενέργεια αυτή του Ανδρούτσου είχε ως αποτέλεσμα ένας τόπος, με μέχρι τότε ανύπαρκτη ιστορία, να καταλήξει να πάρει την πρωτοκαθεδρία της περιοχής.
Τα γειτονικά Καστέλλια, το χωριό που γεννήθηκα και μεγάλωσα, με την ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων, όπως πιστοποιεί πλήθος αρχαιολογικών ευρημάτων και αποδεικνύουν οι μελέτες επιφανών επιστημόνων, βρέθηκαν να είναι πλέον υποτελή!
Με το περιβόητο σχέδιο "Καποδίστριας" δόθηκε η χαριστική βολή, υπάγοντας τα Καστέλλια στο… Πουρνάρι! Να σημειώσω εδώ, ότι όπως αναγράφει στη μελέτη του για τις τοπωνυμίες της Φωκίδας ο Ανδρέας Καλαντζάκος, το όνομα Γραβιά προέρχεται από τη σλαβική λέξη grab, που είναι ένα είδος πρίνου (πουρναριού). Μάλιστα στη σημερινή Βουλγαρία υπάρχουν χωριά με τις ονομασίες Γράβα και Γραβούνα.

Αυτό το χάνι που έγινε χωριό, στα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821, υπαγόταν στο Δήμο Λιλαίων με πρωτεύουσα τη Λιλαία (Σουβάλα). Στο Βασιλικό Διάταγμα του 1835 που αναφέρεται στο σχηματισμό των Δήμων, σε κάθε χωριό αναγράφονται οι κάτοικοι. Στην περίπτωση του Χανιού Γραβιάς αντί αριθμού, υπάρχει το κενό!
Με το ίδιο Βασιλικό Διάταγμα σχηματίζεται ο Δήμος Ερινεού με πρωτεύουσα τα Καστέλλια (320 κάτοικοι).
Η "άνοιξη" αυτή θα κρατήσει μόλις πέντε χρόνια. Το 1840 διαλύονται οι υπάρχοντες δήμοι και δημιουργούνται νέοι. Σχηματίζεται ο Δήμος Δωριέων με πρωτεύουσα την Κάτω Αγόριανη. Την αποφράδα 14η Φεβρουαρίου του 1842 η έδρα του Δήμου μεταφέρεται στη Γραβιά, καθεστώς που θα παραμείνει μέχρι το 1912.
Επεκράτησαν οι …ιστορικοί λόγοι.
Κατόπιν γνωμοδοτήσεως του αρχαιολόγου Π.Ευστρατιάδη, με το Βασιλικό Διάταγμα της 11ης Οκτωβρίου του 1870, επιλέγεται και η σφραγίδα του Δήμου Δωριέων, η οποία έχει "εν τω μέσω μεν "τρεις νέους ενόπλους χορεύοντας" γύρωθεν δε τας λέξεις "Δήμος Δωριέων"…". Σύμφωνα με τον επιλέξαντα το έμβλημα αρχαιολόγο, οι τρεις νέοι χορεύουν τον πυρρίχιον. Η άποψη όμως που επικράτησε είναι ότι "…συμβολίζει τον χορόν του Οδυσσέως Ανδρούτσου εξερχομένου εκ του χανίου της Γραβιάς μετά την μάχην μετά των Τούρκων".
Αυτές οι πληροφορίες αναφέρονται στη μελέτη του Ελευθέριου Σκιαδά για το "Ιστορικό Διάγραμμα των Δήμων της Ελλάδος 1833- 1912".
Εγώ να σημειώσω μόνον πως ο χορός κατά πάσα πιθανότητα αναφέρεται στο περιστατικό που έγινε πριν από τη μάχη.
Επειδή ο Ανδρούτσος γνώριζε το παράτολμο του εγχειρήματος του και καθώς υπήρχε σοβαρότατος κίνδυνος ολοκληρωτικής και ομαδικής θυσίας όσων θα αποφάσιζαν να πολεμήσουν στο Χάνι, δεν ήθελε να τον ακολουθήσουν οι άντρες του από υποχρέωση, αλλά το άφησε στην επιλογή τους. Όπως σημειώνει ο Διονύσιος Κόκκινος "…είχε τότε αλλόκοτον δια την σοβαράν περίστασιν έμπνευσιν. Εφώναξε δυνατά:
-Παιδιά, όποιος θέλει να με ακολουθήση ας πιασθή στο χορό.
Και άρχισε να τραγουδή και αν χορεύη το γνωστόν κλέφτικο:

Κάτω στου Βάλτου τα χωριά…

Πρώτος έτρεξεν ο Γκούρας. Εκατόν δεκαεπτά εν όλω επιάσθησαν εις τον χορόν ο ένας μετά τον άλλον…"


Οι "παράπλευρες απώλειες" της μάχης
Χάρις στον Ανδρούτσο λοιπόν το Χάνι έγινε έδρα Δήμου και γλίτωσε και την αλλαγή του ονόματος του, όταν η προγονοπληξία αφαίρεσε τα παλαιά ονόματα των περισσοτέρων γύρω χωριών: της Κουκουβίστας, της Κάνιανης (Άνω και Κάτω), της Σουβάλας, της Κάτω Αγόριανης κλπ

Αυτό που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι είναι το γεγονός ότι εμείς οι ίδιοι βοηθήσαμε το Χάνι να γίνει χωριό. Όπως σημειώνει ο Γιώργος Ε. Καψάλης στη μελέτη του "Στη Φωκίδα του 1851", "…(η Γραβιά) τώρα γίνεται χωριό και κάθε μέρα χτίζονται καινούργια σπίτια -από Καστελλιώτες, τα πιο πολλά - κοντά σ' αρχαία ερείπια…".
Που να γνώριζαν εκείνοι οι συγχωριανοί μας, ότι μετοικώντας "έσκαβαν το λάκκο" της γενέθλιας γης.

Κάνοντας ένα άλμα στο χρόνο, φθάνω πιο κοντά στις μέρες μας. Στη δεκαετία του '60, παρά τα όσα γίνονται εις βάρος του χωριού μας, τα Καστέλλια εξακολουθούν να κρατούν τα πρωτεία της περιοχής.
Στις 28- 2- 1965, συνέρχονται σε σύσκεψη τα Κοινοτικά Συμβούλια δέκα χωριών της περιοχής. Συμμετέχουν όλοι - "πλην Λακεδαιμονίων", της Γραβιάς δηλαδή- και αποφασίζουν ομοφώνως να ζητήσουν από το Υπουργείο Παιδείας την ίδρυση Γυμνασίου στα Καστέλλια. Ο τότε Νομάρχης, συνηγορώντας απολύτως με την πρόταση, διεβίβασε την αναφορά στο Υπουργείο…
Ύστερα από επιτόπια αυτοψία της αρμόδιας Επιτροπής, κρίθηκε αναγκαία η ίδρυση Γυμνασίου στα Καστέλλια και το Υπουργικό Συμβούλιο με την υπ' αριθμ.195/ 9.9.1966 πράξη του περιέλαβε τα Καστέλλια στον πίνακα των ιδρυτέων Γυμνασίων που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 26 Σεπτεμβρίου του 1966.
Το οικόπεδο βρέθηκε, έγιναν τα σχέδια, όλα ήταν έτοιμα. Μια καινούργια εποχή φαινόταν να ροδίζει.
Και τότε έγινε το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Ο ένας εκ των πρωτεργατών της δικτατορίας, ο Νικόλαος Μακαρέζος, ο οποίος καταγόταν από τη Γραβιά, απεφάσισε "εν μια νυκτί" τη μεταφορά του Γυμνασίου στο χωριό του. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες ουδείς μπόρεσε να αποτρέψει τα γεγονότα.
Το χωριό με το μεγαλύτερο ποσοστό πτυχιούχων στην Ελλάδα, η γενέτειρα του Στέλιου Ξεφλούδα και άλλων σημαντικών πνευματικών ανθρώπων, καθηγητών Πανεπιστημίου, ανωτάτων λειτουργών κλπ, απέμεινε χωρίς Γυμνάσιο…


Ο γάμος της κόρης μου


Πιστεύω ότι τα προαναφερθέντα αρκούν για να πείσουν και τον πλέον αντικειμενικό παρατηρητή, πως μας χωρίζουν πολλά από την κοντινή μας Γραβιά, υπό την οποίαν υπαχθήκαμε ως κοινότητα με τον ψευδεπίγραφο "Καποδίστρια". Εννοείται πως δώσαμε μεγάλη μάχη για να αποτραπεί κι αυτό το γεγονός, έχοντας συμμάχους τα περισσότερα γειτονικά χωριά, τα οποία ζήτησαν από κοινού να υπάρξει ξεχωριστός Δήμος με έδρα τα Καστέλλια. Κι αυτή τη φορά δεν εισακουσθήκαμε… Οι "ιστορικοί λόγοι" πάλι βρέθηκαν μπροστά μας. Αχ, βρε Ανδρούτσο!

Φανταστείτε, λοιπόν, ποια συναισθήματα με κατέκλυσαν, όταν η μοναχοκόρη μου η Παναγιώτα, η οποία φέρει το όνομα της συχωρεμένης της μάνας μου, αν και το έχει συντμήσει σε Γιώτα, ήρθε όλο χαρά να μου αναγγείλει το "ευχάριστο" γεγονός…
Κι αυτό ήταν πως είχε γνωρίσει ένα παιδί, συνάδελφο της -εργάζεται ως φιλόλογος σε γνωστό ιδιωτικό εκπαιδευτήριο των Αθηνών- και θα μας τον έφερνε στο σπίτι να τον γνωρίσουμε από κοντά.
"Θα χαρείς πολύ μπαμπά. Ο Χρήστος είναι συντοπίτης μας, κοντοχωριανός μας. Είναι από τη Γραβιά!"

Παρά τα εξήντα μου χρόνια, ποτέ δεν είχα αντιμετωπίσει προβλήματα υγείας στη ζωή μου. Εκείνη τη στιγμή είπα όμως, πως νάτο, έρχεται το εγκεφαλικό επεισόδιο. Η κόρη μου χλόμιασε όταν είδε την όψη μου. Της ζήτησα ψελλίζοντας ένα ποτήρι νερό.
Η Παναγιώτα μου το έφερε απορημένη και στενοχωρημένη. Πάντοτε υπήρχε στενός σύνδεσμος μεταξύ μας και για όλες τις σημαντικές αποφάσεις στη ζωή της ζητούσε τη γνώμη μου. Τώρα δεν μπορούσε να καταλάβει τι συμβαίνει.

Ο κόσμος παγώνει ελαφρώς όταν ακούει πως είμαι δικαστικός. Με φαντάζονται αυστηρό τόσο στην έδρα, όσο και στην καθημερινότητά μου. Αν όμως για την πρώτη περίπτωση ισχύει, για την δεύτερη δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Είμαι ιδιαιτέρως διαλλακτικός. Εκτός από τα ζητήματα αρχών…

Εγώ, που μέσα από τις στήλες της εφημερίδας του Συλλόγου στηλίτευσα όλους εκείνους τους Καστελλιώτες που στέλνουν τα παιδιά τους στο Δημοτικό σχολείο της Γραβιάς, με ορατό τον κίνδυνο να κλείσει το δικό μας, να βάλω ένα Γραβίσιο μέσα στο ίδιο μου το σπίτι; Αυτό ξεπερνούσε τα όρια!

Ανατρέχω στο αρχείο μου. Στην εφημερίδα μας είχε γραφεί ένα θαυμάσιο κείμενο. Είχα σπεύσει να συγχαρώ τον συντάκτη του. Το άρθρο είχε τον τίτλο: "Θλιβερό φαινόμενο- Γιατί οι Καστελλιώτες δεν παντρεύονται μεταξύ τους". Μεταξύ άλλων, γράφονταν: "…οι νέοι Καστελλιώτες στην αρχή διστακτικοί και εν συνεχεία αδιάφοροι κι αποφασισμένοι, πως τα κορίτσια του χωριού μας δεν τους θέλουν, γιατί είχαν άλλες βλέψεις, για Αθήνα κλπ έπαψαν αν ενδιαφέρονται για τα κορίτσια του χωριού μας, κι άρχισαν αν παντρεύονται γυναίκες από τα γύρω χωριά.
Κι απ΄ την άλλη μεριά οι Καστελλιωτοπούλες αρκεί να παντρευτούν έξω από το χωριό τους, και δεν πολυεξετάζουν που και πως.
Το φαινόμενο θλιβερό, αλλά αυτή είναι η ωμή πραγματικότης…"

Βεβαίως δεν θα μπορούσα πλέον στην εποχή μας να απαιτήσω η κόρη μου να παντρευτεί συγχωριανό μας -αν και θα το επιθυμούσα, άλλωστε η μητέρα της κι εγώ είμαστε από Καστέλλια- αλλά αφού δεν τα έφερε η τύχη, εντάξει. Ας είναι από όπου θέλει ο γαμπρός, εκτός από τη Γραβιά και την Πελοπόννησο!

Γιατί μας ήρθε κι αυτή η κατραπακιά. Όταν η Παναγιώτα είδε πως μόνο χαρά δεν μου προκάλεσε η επίκληση της καταγωγής του υποψηφίου μνηστήρα, πήγε να τα "μπαλώσει".
"Κοίτα, όταν λεω ότι είναι από τη Γραβιά, εννοώ ότι έχει κάποιες ρίζες. Η μητέρα του κατάγεται από εκεί. Ο πατέρας του είναι από την Καλαμάτα".
Πριν πει το "…μάτα", είχε καταλάβει το ολέθριο σφάλμα της. Διότι αν μπορούσα να παραβλέψω μετά μεγάλης δυσκολίας τη γραβίσια μητρική του γραμμή, στην περίπτωση της εκ πατρός καταγωγής από την Πελοπόννησο μου ήταν αδύνατον έστω και να το συζητήσω! Ωραίο ζευγάρι θα ήταν οι υποψήφιοι συμπέθεροι: "Εκύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι".

Εξέφρασα οργισμένος την αντίθεση και την αγανάκτηση μου. Βροντοφώναξα πως ποτέ όσο ζω δεν θα δεχτώ να βάλω έναν Πελοποννογραβίσιο στο σπίτι μου. Της υπενθύμισα πως είναι πονηροί κι εκμεταλλευτές. Σε έναν μανιασμένο λόγο μου της ανέπτυξα ένα προς ένα τα επιχειρήματα που προαναφέρω περί της Γραβιάς, εμπλουτίζοντας τα με τον δόλιο ρόλο των Πελοποννησίων στην Επανάσταση του 1821. Εμείς οι Ρουμελιώτες τους γλιτώσαμε κι αυτοί δολοφόνησαν τα καλύτερα παλικάρια μας. Τον ίδιο τον Ανδρούτσο… Και για να μη λερώσουν τα χέρια τους, μας έβαλαν να σκοτωθούμε μεταξύ μας. Και με την απελευθέρωση πήραν όλα τα πόστα…

Όσο εγώ αγρίευα με τα ίδια μου τα λόγια, τόσο η Παναγιώτα κοκκίνιζε. Από ντροπή νόμιζα εγώ. Ήταν όμως από συσσωρευμένο θυμό, όπως γρήγορα αποδείχθηκε.
Τι έκανε; Μου μίλησε τόσο άσχημα που δεν μου είχε μιλήσει ποτέ. Δεν θέλω να επαναλάβω τα λόγια της. Στο τέλος βρόντηξε την πόρτα κι έφυγε από σπίτι.

Πέρασαν μήνες, που μάθαινα νέα μόνο μέσω της μητέρας της. Αυτές είχαν κάνει "κόμμα", προσπαθώντας να με λυγίσουν… Ήδη η Παναγιώτα μου έμενε μαζί μ' αυτόν χωρίς να είναι παντρεμένοι. Κι ο γάμος δεν θα αργούσε, έστω και χωρίς την έγκριση μου, όπως μου μήνυσε.

Κράτησα σχεδόν ένα χρόνο, αλλά στο τέλος με βαριά καρδιά υπέκυψα… Σκέφτηκα τη ντροπή, αλλά ήταν κι η αγάπη μου για την κόρη μου που με έκανε να ενδώσω.

Έγινε λοιπόν κι ο γάμος. Κράτησα πάντως τις αποστάσεις μου από γαμπρό και συμπεθέρους. Οι συναντήσεις μας ήταν αρκετά ψυχρές και συχνά χρειάστηκαν οι ειρηνευτικές προσπάθειες της συζύγου μου για να αποφευχθούν τα χειρότερα…

Προσυπογράφω τα λόγια του Περάνθη από την εισαγωγή του "Δαίμονα": "Είμαι με τον Δυσσέο, δικός του και λάτρης του, δεν ντρέπομαι να το μολογήσω. Τον έζησα σ' όλα του τα καθέκαστα, περπάτησα σ' όλα του τα κινήματα, έγινα γραμματικός του έστω και κάπως αργά. Έμεινα δίπλα του ως το τέλος, μ' εκατοντάδες άλλους, όπου τον ακολούθαγαν "δια συμπάθειαν". Μπήκα στη στόχασή του κι άκουσα τις διάτες του…".
Όμως όσο κι αν τον λατρεύω, όσο κι αν σκύβω ευλαβικά το κεφάλι στο μαρτυρικό του τέλος, δεν θα του συγχωρήσω ποτέ που έδωσε εκείνη τη μάχη στο Χάνι της Γραβιάς.

Αν είχε βρεθεί κάπου αλλού, το χωριό κι η οικογένειά μου θα είχαν γλιτώσει από πολλά…

Έγραψα αυτές τις γραμμές για να υπενθυμίσω σε παλιότερους και νεώτερους μερικά πράγματα από την ιστορία μας. Ο σκοπός μου είναι να βοηθήσω να προληφθούν παρόμοιες καταστάσεις και σε άλλες οικογένειες συγχωριανών μας. Προστατέψτε τα αγόρια και τα κορίτσια σας από τους πονηρούς!

Σημείωση:Εννοείται πως τα πρόσωπα της ιστορίας είναι επινοημένα. Όσο κι αν ανατρέξετε στα αρχεία της εφημερίδας "Καστελλιώτικα Νέα" (υπάρχουν όλα στο kastellia.gr) δεν θα βρείτε κάποια τέτοια επιστολή...

Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Φωκίδας και ο Δήμος Γραβιάς εορτάζουν την ιστορική μάχη της Γραβιάς. Οι εορταστικές εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο ιστορικό Χάνι την Παρασκευή 8, το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Μαΐου 2009.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως κατωτέρω:
την Παρασκευή 8 Μαΐου:
• 12:44 μ.μ. Τερματισμός ειδικής διαδρομής 8ου Ιστορικού Ράλλυ Ακρόπολις στο χώρο του Χανίου.
το Σάββατο 9 Μαΐου :
• 06:30 μ.μ. Λαϊκός αγώνας δρόμου (ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ)
• 08:00 μ.μ. Απονομές μεταλλείων- επάθλων
• 08:30 μ.μ. Αναπαράσταση της Μάχης της Γραβιάς

την Κυριακή 11 Μαΐου :
• 10:15 π.μ. Άφιξη προσκεκλημένων
• 10:30 π.μ. Άφιξη επισήμων
• Έπαρση της σημαίας
• Επιμνημόσυνη δέηση
• Προσκλητήριο υπερασπιστών
• Τιμητικές βολές
• Πανηγυρικός της ημέρας
• Απαγγελία ποιημάτων
• Κατάθεση στεφάνων
• Σιγή ενός λεπτού
• Εθνικός Ύμνος
• Παρέλαση
• Ελληνικοί Χοροί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου